Een nieuwbouwwoning is in 2026 ruim 8 procent duurder dan een vergelijkbare bestaande woning op dezelfde plek. Dat blijkt uit een analyse van Brainbay voor makelaarsvereniging NVM. Op het eerste gezicht lijken nieuwbouw en bestaande bouw even duur. De mediane verkoopprijzen liggen met 504.000 en 503.000 euro vrijwel gelijk. Volgens de NVM is dat echter appels met peren vergelijken, omdat de woningen verschillen in locatie, type en afwerking.
Brainbay berekende daarom voor zo’n 240.000 nieuwbouwwoningen wat ze als bestaande woning waard zouden zijn. Het gebruikte model is getraind op circa 9 miljoen verkochte bestaande woningen. Inclusief bijkomende kosten, zoals de afwerking van keuken, badkamer en vloeren, komt het verschil uit op ruim 40.000 euro. Dubbele woonlasten tijdens de bouw zijn daarin nog niet meegenomen. Die kunnen volgens eerder NVM-onderzoek oplopen tot tienduizenden euro’s.
Van korting naar premie
In 2016 was nieuwbouw nog net goedkoper dan bestaande bouw. Dat de verhouding is omgeslagen, heeft twee oorzaken. Het aandeel appartementen in het nieuwbouwaanbod steeg van 21 naar 54 procent, en juist appartementen hebben een hogere premie. Daarnaast weegt bij nieuwbouw de kostprijs zwaar mee. Makelaars wijzen op hogere bouwkosten, strenge duurzaamheidseisen, complexe binnenstedelijke locaties en het compenseren van onrendabele betaalbare woningen binnen projecten.
De NVM benadrukt wel dat het om een theoretische vergelijking gaat. Een identieke bestaande woning op dezelfde plek is in de praktijk niet te koop, dus de uitkomst betekent niet dat nieuwbouwkopers te veel hebben betaald. Wel blijkt uit de eigen kwartaalcijfers van de NVM dat de verkoop van nieuwbouw in het derde kwartaal moeizamer verliep, mede door de hoge prijzen en de concurrentie van bestaande woningen.
Bestaande woningen minder hard omhoog
Ondertussen vlakt de prijsstijging van bestaande koopwoningen verder af, meldt het CBS. In september 2026 lagen de prijzen 2,9 procent hoger dan een jaar eerder. In augustus was dit nog 3,3 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Al vanaf november 2024 is te zien dat de prijsstijging bijna onafgebroken afvlakt.
Meer gebruik Wmo
Ook maken steeds meer mensen gebruik van de Wmo, waarmee gemeenten inwoners helpen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen. In 2025 ging het om bijna 1,3 miljoen mensen met een maatwerkvoorziening, 23 procent meer dan in 2017. De groei was het grootst onder 75- tot 85-jarigen, aldus het CBS.