Nico Overdevest kwam binnen net voordat Rochdale in zeer zwaar weer terechtkwam en laat bijna 20 jaar later een corporatie achter met vlees op de botten. Voor zo lang het duurt. Rochdale blijft voorlopig 500 tot 1000 woningen per jaar bouwen, maar “uiteindelijk is de kostprijs van een huurwoning hoger dan de huur, dus je teert altijd in op vermogen en leencapaciteit.”
We hebben afgesproken het niet (uitgebreid) te hebben over de periode begin deze eeuw waarin de toenmalige bestuursvoorzitter Rochdale naar de rand van afgrond leidde. Helemaal negeren kunnen we dat financieel wanbeheer echter niet, want Nico Overdevest, die onlangs afscheid nam van Rochdale omdat hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, kwam binnen bij Rochdale vlak voor “de bom barstte”.
Overdevest begon in 2008 bij Rochdale als directeur concernfinanciën na een loopbaan in de accountancy en ruim tien jaar directeur financiën te zijn geweest bij de Algemene Woningbouw Vereniging (later opgegaan in Stadgenoot). In 2010 werd hij de financiële man in de nieuwe driekoppige raad van bestuur van Rochdale.
Dat leek de toenmalige commissarissen ongetwijfeld een goed idee: een registeraccountant in het bestuur. Iemand die op de centen let. In het afscheidsboekje dat zijn collega’s voor hem maakten staat ook geregeld zoiets als “Nico was niet zo iemand die steeds op de rem trapte” – typisch iets wat mensen zeggen als iemand geregeld op de rem trapt.
“Nou, zo zie ik mijzelf niet”, zegt Overdevest, met een lach. "Het was wel mijn taak om te kijken wat iets kost, wat het oplevert en of – en hoe – we het kunnen betalen. Maar dat lijkt mij niet zo vreemd voor een financieel bestuurder.” Een beetje remmen voor de bocht dus. Verstandig.
Bestuursvoorzitter is sinds eind 2022 Mohamed Acharki, ook aanwezig bij het 'afscheidsinterview'. Hij licht af en toe iets toe of vult iets aan – en neemt aan het eind van het gesprek nog even de tijd om Overdevest te prijzen.
Een afscheidsinterview is natuurlijk niet compleet zonder hoogte- en dieptepunten. Overdevest, weer met glimlach: “Grootste dieptepunt was toch wel de bestuurscrisis, gevolgd door de effecten van de verhuurdersheffing.”Verder hoogstens wat lagere hoogtepunten. Aan uitdagingen geen gebrek, wil hij maar zeggen.
Overdevest begon dankzij ‘de affaire’ op een voor de organisatie levensbedreigend, maar voor een registeraccountant interessant moment. “Want de kredietcrisis kwam er nog eens overheen. Rochdale raakte in een vrije val; onze integriteit stond ter discussie en financieel gingen we ook langs het randje. We kwamen – begrijpelijk – even onder verscherpt toezicht te staan. En het duurt even voordat je vertrouwen weer terugwint.”
Rochdale kon niet anders dan een paar jaar grondig saneren en reorganiseren. Projecten werden geschrapt, grondposities verkocht, Rochdale trok zich terug in en rond Amsterdam.
Overdevest: “Een mooi moment is voor mij wel dat na vijf jaar ploeteren alweer ruimte begon te ontstaan, met dank ook aan de lage rente, en we weer grondposities konden verwerven, turnkeywoningen kopen en vastgoed herontwikkelen.”
“Een mooi moment is voor mij wel dat na vijf jaar ploeteren alweer ruimte begon te ontstaan, met dank ook aan de lage rente"
Al snel daarna leverde Rochdale weer de eerste nieuwbouwwoningen op in de Havenbuurt in Zaandam – het enige nieuwbouwproject dat tijdens de financiële herstructurering niet was geschrapt. Sindsdien ging het alleen maar beter.
In 2025 leverde Rochdale bijna 700 woningen op – meer dan in de vijf jaar daarvoor bij elkaar opgeteld. Een fors deel van de toegevoegde woningen komt op het conto van Brasa Village, waar Rochdale, Ymere en Eigen Haard 520 modulaire flexwoningen hebben laten bouwen. Of dat de toekomst is, durven de Rochdale-bestuurders niet te zeggen.
Acharki: “Als we kunnen kiezen, bouwen we liever permanente woningen.” Wat Brasa in elk geval laat zien is hoe snel er gebouwd kan worden zonder wijzigingen van omgevingsplannen en het bezwaarcircus dat daar steevast op volgt.
Bij Rochdale weten ze daar alles van. Het duurde bijna tien jaar – inclusief vijf jaar bezwaarprocedures – voordat er onlangs kon worden begonnen met de bouw van twee woonblokken aan de Badhuisweg op Zaaneiland. De eerste bezwaren waren nota bene tegen de sloop van het oude Rochdale-kantoor dat daar stond.
Velen vragen zich af hoe tijdelijk de woningen in Brasa Village zijn. De kwaliteit is als die van nieuwbouw; daarvoor hoeven ze over vijftien jaar niet weg. Acharki: “Het zou zonde zijn als het zo snel weer weggaat.”
In 2025 werden overal beduidend minder corporatiewoningen in aanbouw genomen. Dat leidt onvermijdelijk tot minder minder nieuwbouwwoningen de komende jaren. Geldt dat ook voor Rochdale? Beslist niet, zegt Acharki. “Wij blijven de komende tijd vijfhonderd tot duizend woningen per jaar bouwen, ook al betekent dit dat we interen op de leencapaciteit. Overdevest: “De randen van de investerings- en leenmogelijkheden komen nu snel in zicht, mede omdat de overheid nog altijd vennootschapsbelasting heft op winsten die niet gerealiseerd worden. Op een gegeven moment word je dan toch terughoudend met het innemen van nieuwe posities.”
Acharki wil niet somberen. "Wij blijven kijken naar kansen en als het kan, doen we het. Maar op een gegeven moment moet de overheid wel iets doen.” Dat ‘iets doen’ is een eufemisme voor geld.
“Nico laat een financieel gezonde organisatie achter, die de komende vijf jaar anderhalf miljard euro kan investeren”
Het afschaffen van de winstbelasting zou uiteraard een leuk begin zijn, maar kan volgens Overdevest slechts tijdelijk lucht geven. “Uiteindelijk is de kostprijs van een huurwoning hoger dan de huur, dus je teert altijd in op vermogen en leencapaciteit.”
Eigenlijk is er maar één oplossing, zegt zowel Overdevest als Acharki: de huren moeten omhoog, dan wordt zichtbaar wat een woning nu eigenlijk kost. Dat kan niet zonder de terugkeer van de goede oude huursubsidie voor bewoners – of die van de investeringssubsidies voor de corporaties (die ooit zijn “afgekocht met een zak geld”).
Misschien is het dan ook een idee om de sociale huur weer voor iedereen open te stellen, mijmeren de Rochdale-bestuurders. Daar knappen de buurten ook van op. Alleen dan moet je wel genoeg woningen bouwen natuurlijk… En zo is de vicieuze cirkel rond.
Acharki grijpt het eind van het gesprek aan om nog eens te benadrukken hoe belangrijk Overdevest voor Rochdale is geweest. “Nico verlaat Rochdale, maar laat een financieel gezonde organisatie achter, die de komende vijf jaar anderhalf miljard euro kan investeren en daar goede dingen mee gaat doen.”
Gaat al die kennis van de financiële kant van de volkshuisvesting verloren nu de witte stranden lonken?
“Na 46 jaar voor een organisatie te hebben gewerkt, komt daar echt wel een eind aan. Ik ga eerst eens even kijken hoe dat voelt, pensioen. Maar ik hoop wel nuttig te blijven, en niet per se, maar bij voorkeur wel in de volkshuisvesting."