Wooncoöperaties voor senioren
Zonder corporatie lukt het niet

Met behulp van woningcorporatie de Alliantie kon vereniging Akropolis haar lang gekoesterde wens voor een woongemeenschap voor senioren in vervulling laten gaan. Enkele vergelijkbare initiatieven hopen nu ook met steun van woningcorporaties hun plannen vlot te trekken.

Het gemeentecomplex op de Nieuwe Uilenburgerstraat waar het Uilenburgerhof moet komen.

Vorig najaar verscheen de publicatie ‘Ouderen samen in de stad, hoe financieren we dat’ van de architecten Anke Zeinstra, Marian van der Waals en Frederike Kuipers. Zij volgden en adviseerden de initiatiefnemers van de projecten Villa des Roses in de Watergraafsmeer, de Uilenburgerhof in het centrum en de Akropolis Archimedes (Watergraafsmeer), niet te verwarren met de Akropolis-toren op het Zeeburgereiland.
Hun bevindingen stemden niet vrolijk. Geen van deze initiatieven was in drie jaar wezenlijk opgeschoten. Voor veel andere initiatieven gold en geldt hetzelfde. Een groot struikelblok in de Randstad en Amsterdam in het bijzonder: het verwerven van een betaalbare geschikte locatie. Bij deze drie cases hielpen de trage en weinig transparante gemeentelijke afstemming en besluitvorming ook niet mee, concludeerden de auteurs. Het nieuwbouwplan Akropolis Archimedes - betrokken bij een gemeentelijke tender voor wooncoöperaties - bleek niet rond te rekenen binnen de gestelde voorwaarden; de tender voor een pand (Robert Kochplantsoen) waar Villa des Roses het oog op had laten vallen, werd uiteindelijk ingetrokken en de besluitvorming rond het gemeentelijk vastgoed in de Nieuwe Uilenburgerstraat wilde ook niet echt opschieten.

Perspectief

Maar zie. Er gloort licht voor deze projecten, niet in de laatste plaats doordat het realiseren van wooncoöperaties en geclusterd zelfstandig wonen voor senioren hoger op de gemeentelijke agenda zijn gekomen.
Zo wordt een tweetal kavels voor wooncoöperaties in een besloten marktconsultatie uitgegeven. Alleen zes serieuze groepen die bij eerdere tenders buiten de prijzen vielen, mogen meedingen. Een daarvan is de Vereniging Akropolis Amsterdam (VAA). Het gaat om een kavel op het Centrumeiland van IJburg (ca. 30 wooneenheden) en een groot complex in de Kolenkitbuurt (Ringspoorzone, ca 80 eenheden, 64 middenhuur en 16 vrijsectorhuur)). Bij dat laatste complex zou de VAA (400 leden) volgens voorzitter Rob Bakker graag een gezamenlijk plan indienen met twee andere gegadigden: “Het van de grond krijgen van een initiatief vergt heel veel van de betrokkenen. Het is belangrijk dat waar mogelijk wordt samengewerkt en synergie wordt gezocht en bevorderd en energie niet verloren gaat in onnodige concurrentie”.
Terugkijkend op de Akropolistoren noemt hij samenwerking met een woningcorporatie als vastgoedeigenaar cruciaal. Dat neemt veel zorgen en risico’s uit handen. Dat model moet nu ook redding brengen voor de twee initiatieven Uilenburgerhof en Villa des Roses. In beide gevallen gaat het om gemeentelijk vastgoed dat is aangewezen voor transformatie naar wonen voor ouderen.
Willemien Schellekens, voorzitter van de  Vereniging Wonen voor Ouderen Nieuwmarkt/Groot Waterloo (155 leden): “We zijn al zo lang bezig. Ons eerste succes was dat het terrein aan de Nieuwe Uilenburgerstraat in 2017 werd aangewezen voor ouderenhuisvesting. Wij hebben daarna steeds gepleit voor een groot aandeel betaalbare huurwoningen. Bij het huidige college vinden we daar meer gehoor voor. Een corporatie als vastgoedeigenaar met de vereniging als beheercoöperatie zou een mooie oplossing zijn.”
De vereniging is in gesprek met twee Amsterdamse corporaties. “Beide willen wel, mits het financieel haalbaar is. Ze hikken aan tegen het bestaande stedenbouwkundig programma van eisen (SPVE). Dat is eigenlijk te kleinschalig en ook niet gericht op ouderenhuisvesting.” Volgens haar moet het programma zo worden aangepast dat er meer appartementen kunnen worden gebouwd.
Ook het pand waar Villa des Roses zijn zinnen op heeft, is inmiddels definitief bestemd voor geclusterde seniorenhuisvesting en wordt nu onderhands gegund. Ook dit ouderen-initiatief zoekt de oplossing in samenwerking met een woningcorporatie. Gesprekken zijn gaande, maar overname van het pand is complexer geworden sinds een broedplaats in een deel is ondergebracht. Die moet de geïnteresseerde huisvester erbij nemen. Simpel wordt het kortom nooit in de overspannen Amsterdamse woningmarkt, terwijl de roep om geschikte ouderenwoningen alleen maar toeneemt.