Het Startblok

Woongemeenschap voor studenten, jongeren én statushouders
Het Startblok

Op Riekerhaven in Nieuw-West werd op 5 januari de eerste paal geslagen van Startblok Riekerhaven. Vanaf komende zomer wonen er in dit tijdelijke wooncomplex 250 studenten en jongeren uit de buurt samen met 250 jonge erkende vluchtelingen. De ruim vijfhonderd woonunits van De Key komen van de Houthavens waar zij jaren dienst deden als studentenhuisvesting.

De kosten: zo zit het
De gemeente is verantwoordelijk voor het aanleggen van de infrastructuur op Riekerhaven: nutsvoorzieningen en wegen. Bovendien betaalt de gemeente bij elke verhuring aan een statushouder de eerste verhuurnota. De totale kosten worden geraamd op 2,1 miljoen euro.
Woonstichting De Key neemt de verantwoordelijkheid op zich voor de demontage, verplaatsing, wederopbouw en exploitatie van de wooneenheden. Kosten circa 7,5 miljoen euro. Het terrein aan de Riekerhaven is voor negen jaar beschikbaar. Na die periode zijn er woningbouwplannen voor het gebied. Eind april moeten de wooneenheden zijn geplaatst. De verwachting is dat het Startblok half juni gereed is voor bewoning.

Het idee is van stadsdeelvoorzitter Achmed Baâdoud: statushouders samen met studenten en jongeren uit de buurt huisvesten in een campus. Hij verwacht dat project het Startblok bijdraagt aan een snelle integratie van de jonge vluchtelingen. En passant wordt ook iets gedaan aan het woningtekort voor jongeren in Nieuw-West.

Baâdoud: “De wethouder vroeg of we vijfhonderd statushouders wilden huisvesten. Ik vond dat te veel en ben uiteindelijk met dit plan gekomen. Ik ben er trots op dat we inmiddels zo ver zijn gekomen. Ik denk ook dat dit een formule is die in de rest van het land navolging kan krijgen. De meerwaarde van dit project is vooral een snellere en betere integratie en daarmee ook participatie van jonge vluchtelingen. We willen de HvA gaan vragen om de uitkomst te onderzoeken.”

“Graag iets bijdragen”

Op de buurtavond in de Atoomclub waar de plannen half december. Van enige controverse over de huisvesting van een paar honderd jonge statushouders op de voormalige sportvelden is vooralsnog geen sprake. Op de eerste voorlichtingsbijeenkomst waren enkele tientallen buurtbewoners aanwezig. Veel buren zijn er trouwens niet in de nabije omgeving. Rond de voormalige sportvelden zijn voornamelijk bedrijven gevestigd.
Drie leden van het elfkoppige panel dat een afspiegeling vormt van de toekomstige bewoners, gaven de aanwezigen uitleg over het project. Studenten Tessa en Rick werden via social media bij het Startblok betrokken. Volgens Tessa kan het project veel positiefs opleveren voor zowel de statushouders als de andere bewoners. “In een echte community kan er begrip groeien voor elkaar”, verwacht de studente Nederlands. De studenten hebben zich opgegeven om mee te denken over de invulling en uitvoering van het project, omdat ze zoals ze zelf zeggen “graag iets willen bijdragen”.
Via onder meer Vluchtelingenwerk en onder de bewoners van het voormalige GAK-gebouw werden enkele jonge statushouders voor het panel gevonden. Een van hen is Abdullah uit Syrië. Hij kwam nog maar vijf maanden geleden naar Nederland. Hij heeft woonruimte in het voormalige GAK-gebouw gekregen en is daar heel tevreden. Toch wil hij ook graag meepraten over de ontwikkeling van het Startblok. “Ik vind het een heel goed project. Ik denk dat het helpt bij de integratie en de taalvaardigheid van de statushouders die er gaan wonen. En ik denk dat andersom ook de studenten en andere jongeren veel kunnen leren van de vluchtelingen.”

Gangmakers

Woonstichting De Key is eigenaar van de woonunits die binnenkort naar Riekerhaven worden verplaatst. De corporatie draagt ook daar de zorg voor de exploitatie. Projectmanager is Rienk Postuma: “Samen met de gemeente zochten we een andere plek voor de containerwoningen in de Houthavens, omdat daar woningen worden gebouwd. Riekerhaven werd gekozen als alternatieve bestemming. Door het tekort aan woningen voor statushouders ontstond het idee om niet alleen studenten maar ook jongeren met een verblijfsvergunning in de woonunits te huisvesten. Daarnaast komen ook andere jongeren uit de buurt in aanmerking voor huisvesting.”
Het beheer van de gemeenschappelijke ruimten wordt straks door de bewoners zelf gedaan. Postuma: “Dat beheer gaat verder dan alleen klein onderhoud en verantwoordelijkheid voor de hygiëne en veiligheid in de gemeenschappelijke ruimten. De huurders die zich daarvoor aanmelden, gaan bijvoorbeeld ook huurcontracten afsluiten en een website van en door de bewoners opzetten en beheren. Het bevorderen van de sociale cohesie staat bij dit alles centraal.”
Het complex bestaat uit totaal negentien eenheden. Voor iedere eenheid worden twee gangmakers aangesteld die zorgdragen voor het schoon, leefbaar en veilig houden van de gemeenschappelijke ruimten. De Key werkt samen aan een beheerplan met Socius Wonen, een jongerenhuisvester die gespecialiseerd is in het geschikt maken van maatschappelijk vastgoed en kantoren voor bewoning. Socius was ook betrokken bij het ombouwen van het voormalige ACTA-gebouw in Slotervaart naar 460 studentenkamers met zelfbeheer. In het Startblok krijgen de bewoners in plaats van huurkorting zoals in het ACTA-gebouw, een maandelijkse vergoeding. Voor sommige bewoners kan dit zelfs tot een vaste baan leiden.

Selectie bewoners

Socius Wonen gaat niet alleen helpen bij het opstellen van een beheerplan maar ook bij de selectie van de bewoners. De selectie van de statushouders gaat in samenspraak met het COA, de gemeente en De Key. Pim Koot van Socius: “Er wordt onder meer geselecteerd via een motivatiebrief en daarna een gesprek. En er wordt geselecteerd uit mensen die we al kennen. In het ACTA-project wonen bijvoorbeeld studenten die al hebben aangegeven naar Riekerhaven te willen omdat ze het een mooi initiatief vinden.”
Wanneer de helft van de mensen de handen uit de mouwen wil steken, ben je als project al succesvol, meent Koot. “Daarnaast heb je dan altijd nog zo’n 10 procent die min of meer meedraait, is onze ervaring.” Koot heeft veel fiducie in dit project: “Ik vind het een heel goed plan. Dit is een project voor mensen die echt iets van hun leven willen maken. De grenzen tussen de bewoners zullen snel vervagen en ze zullen veel van elkaars cultuur leren. Maar er zullen ook statushouders zijn die getraumatiseerd zijn door hun ervaringen in het land van herkomst. Het is heel belangrijk dat die jongeren professioneel worden begeleid.”

Zie ook: huisvesting statushouders onderdeel van integraal programma voor urgenten