Image

“Er was een tijdje dat Amsterdam een koploper was met housing first. Dat we mensen eerst een woning gaven en dan vanuit dat principe zeiden: ‘Je hebt hier een plek, je kan hier zitten. Je komt tot rust en we gaan je helpen’. Maar langzaamaan zijn we afgegleden naar de middenmoot. Ik vind het heel pijnlijk om te zeggen, maar andere steden doen dit gewoon veel beter.”
Bij een verkiezingsdialoog over dakloosheid in Pakhuis de Zwijger, waarbij Amsterdamse politici en (ervarings-)deskundigen in gesprek gingen, maakte Joost van Ravesteyn van HVO-Querido pijnlijk duidelijk dat Amsterdam niet het beste jongetje van de klas is bij het structureel bestrijden van dak- en thuisloosheid. De cijfers bevestigen dat: volgens de meest recente ETHOS-telling telt de stad ruim 11 duizend dak – en thuisloze mensen, waaronder bijna 1.500 kinderen. Dat is één op de 85 Amsterdammers.

Ik bel Ravesteyn na afloop van het debat om hem te vragen welke steden het dan eigenlijk beter doen dan Amsterdam. Den Bosch, Dordrecht, Haarlem, Almere, Utrecht… Een heel rijtje dreunt hij op. Vooral Den Bosch wordt in de ‘wonen-eerst-kringen’ al een paar jaar gezien als lichtend voorbeeld. De Brabantse stad wil eigenlijk van opvang af en doet er met wonen eerst alles aan om dat voor elkaar te krijgen. Met resultaat: gemeente, corporaties en de maatschappelijke opvang slaagden er sinds 2022 samen in om de verblijftijd in de opvang terug te brengen van ruim een jaar naar net geen drie maanden. Tweehonderd van de vijfhonderd dak- en thuisloze mensen in de stad kregen een woning.

Mooie woorden

De politici in Pakhuis, die totdat Van Ravesteyn het woord nam vooral hadden gepraat over pleisterplakkend opvangbeleid, wilden gelukkig beamen dat housing first (of de Hollandse invulling ‘wonen eerst’) hard nodig is. Dat dakloosheid een woonprobleem is, ontkende niemand. Maar op Bossche aspiraties kon ik ze niet betrappen. Aan goede intenties geen gebrek, aan grote ambities wel, was mijn afdronk van het debat. Lezing van verkiezingsprogramma’s bevestigde dat: mooie woorden ten spijt, zijn lang niet alle partijen even serieus bezig met wonen eerst.

CDA, VVD, DENK en SP noemen het niet of presenteren geen plannen die onder wonen eerst vallen. GroenLinks, PvdA en PvdD noemen wonen eerst wel, maar werken hun aanpakken amper uit. Eigenlijk presenteren enkel D66 en VOLT een uitgebreid stappenplan voor hoe zij wonen eerst willen doorvoeren, om zo tot structurele oplossing van dak- en thuisloosheid te komen. Waarom linksere partijen dit niet doen is mij een groot en frustrerend raadsel (van rechts verwacht ik op dit vlak een stuk minder). Zeker van de SP, een partij die landelijk met Kamerlid Sandra Beckerman vooraan staat in de strijd tegen dakloosheid, kan ik dit lastig bevatten. 

Stemadvies

Het is niet aan mij om een stemadvies te geven. Wel geef ik graag een advies voor het stemmen: neem in je voorbereiding op 18 maart alsjeblieft mee hoe partijen omspringen met het structureel oplossen van dak- en thuisloosheid. En vraag je af: is dat het beste wat Amsterdam kan leveren? Kijk dan ook naar buiten de ring, en vraag je af: worden we hiermee de nieuwe Den Bosch? Ik speel voor m’n afsluiting graag leentjebuur bij VVD-kandidaat Myron von Gerhardt. Voor het oplossen van dakloosheid moet je bij zijn partij niet zijn, voor opzwepende oneliners wel. “Ik ben blij om te horen dat het in andere steden beter gaat, want dat betekent dat we hier als Amsterdam ook echt iets aan kunnen doen”, aldus Von Gerhardt in Pakhuis. “Dus we moeten leren van de gemeenten die het goed doen, en zorgen dat we in Amsterdam weer op één komen. Dat kunnen we.” En daar kan ik me dan wel weer in vinden.