"Ga flexibel om met inkomensnorm"

16.06.11

"Ga flexibel om met inkomensnorm"

Middeninkomensgroepen op de woningmarkt krijgen het steeds moeilijker. Zij vinden vanwege de strenge criteria, lange wachtlijsten, hoge huizenprijzen en strengere hypotheekeisen steeds moeilijker een passende woning. Dit constateren de raden voor de leefomgeving en infrastructuur. Zij voegen er een dwingend advies aan het kabinet aan toe om de woningmarkt integraal te hervormen. Zolang dit niet aan de orde is, pleiten de raden voor een aantal concrete tijdelijke maatregelen die de positie van middeninkomensgroepen verbeteren en het aanbod voor middeninkomens vergroot.

In het advies ‘Open deuren, dichte deuren – Middeninkomensgroepen op de woningmarkt’ brengen de raden de omvang van de problematiek in beeld en stellen zij mogelijke oplossingen voor. Het advies is 16 juni aangeboden aan minister Donner van Binnenlandse Zaken.

Probleem

De problemen zijn bekend: door diverse maatregelen, waaronder de recente regel dat 90% van de vrijkomende woningen in de gereguleerde sociale huursector verhuurd moet worden aan huishoudens met een huishoudinkomen tot 33.614 euro, staat de positie van middeninkomensgroepen sterker onder druk. Zij worden in veel gevallen doorverwezen naar huurwoningen boven de 652 euro en de koopsector.
Vooral voor huishoudens met lagere middeninkomens (huishoudinkomen van 33.614 euro tot 43.000 euro) geldt dat deze woningen, als ze er al zijn, heel moeilijk betaalbaar zijn. Met name gezinshuishoudens worden getroffen. De problemen zijn in regio’s met een gespannen woningmarkt, zoals Amsterdam en Utrecht, groter dan elders.
Vaak wordt gewezen op het probleem van het ‘scheefwonen’: hogere inkomensgroepen in goedkope huurwoningen. De raden zeggen dit verschijnsel nauwkeurig te hebben bestudeerd. Van een groot aantal huishoudens met lage huurquoten (% van het inkomen dat aan huur wordt uitgegeven) in de sociale huursector blijkt geen sprake te zijn. Daar waar scheefheid is, heeft dit veel te maken met het ontbrekende aanbod. De verhuiswens is er wel, maar een geschikte woning ontbreekt.

Maatregelen

Omdat het huidige kabinet aanpak van de hypotheekrente-aftrek taboe heeft verklaard, doen de raden in het advies ‘Open deuren, dichte deuren – Middeninkomensgroepen op de woningmarkt’ een aantal aanbevelingen als overbrugging, om de situatie voor de middeninkomens niet verder te laten verslechteren en om het middensegment van de woningmarkt te vergroten.

  • 90 procent norm

Het eerste advies is om flexibel om te gaan met de nieuwe inkomensgrenzen. De 90%-norm heeft betrekking op de inkomensgrens van € 33.614. Deze grens is alleen in 2010 geïndexeerd, terwijl deze grens al sinds 2005 in omloop is. Als indexering ook voor de andere jaren wordt meegenomen, komt de grens uit op € 37.300 en dit geeft meer ruimte. Ook is het gewenst de grens te differentiëren naar regio en de grootte van het huishouden. Door het instellen van een overgangsregeling kan ook beter voorbereid naar nieuwe verhoudingen worden toegewerkt. Met een combinatie van deze maatregelen kunnen de negatieve effecten van de 90%-norm worden verminderd.

  • Vergroten middensegment

Op de markt is het middensegment erg klein: er zijn weinig huurwoningen met een huur tussen € 650 en € 850 en de koopmarkt is slecht bereikbaar voor middeninkomensgroepen. De raden stellen een aantal maatregelen voor om het aantal huur- en koopwoningen in het middensegment te vergroten. Huishoudens met een lager middeninkomen zullen moeite hebben een huurprijs boven € 650 te betalen. Voor hen moeten er, ook buiten de sociale sector, woningen beschikbaar zijn met een huurprijs van € 500 tot € 650.

  • Integrale hervorming nodig

De woningmarkt in Nederland is uit het lood geslagen en telt veel knelpunten. De raden voor de leefomgeving en infrastructuur achten – in lijn met eerdere adviezen van de VROM-raad - een integrale hervorming van de woningmarkt onverkort noodzakelijk. Uitgangspunt hierbij dient te zijn dat de burger en niet de overheid de keuze tussen huren en kopen maakt (‘eigendomsneutraliteit’) en dat alleen aan die groepen die niet op eigen kracht een woning kunnen verwerven, steun wordt verleend. Dit vergt een lang transitietraject.

Het advies ‘ Open deuren, dichte deuren. Middeninkomensgroepen op de woningmarkt’   beschikbaar via de website www.rli.nl

Trefwoorden:

NUL20 nieuws

Laatste nummer

Achtergrondartikel 16.06

Deze zomer lopen de eerste officiële vijfjarencontracten voor jongeren af. De regeling die twintigers meer kans geeft op een betaalbare woning in de hoofdstad, wordt nog geëvalueerd. De grote vraag: hoe vergaat het de vertrekkers? Het naderende einde levert in ieder geval stress op. Alleen voor...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06
  • De dreiging van een aflopend jongerencontract...: Voor Naomi en haar kinderen was het opvangcentrum het voorland
  • Na vijf jaar: ‘Soms onder de honderd in de wachtrij’
  • Na vijf jaar: een gelukje
  • Na vijf jaar: ‘Gek als ik de stad uit moet’
Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Woningen bouwen kost veel tijd. Van plan tot realisatie gauw zeven à tien jaar. Tijdelijke woningbouw moet mensen die met spoed een woning nodig hebben meer perspectief bieden. De flexwoning is een landelijke crisismaatregel. Wat is het, waar worden ze gebouwd en wie mag er wonen?

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Het is niet meer vanzelfsprekend dat een politieman of leraar in Almere een eengezinswoning kan kopen. Almere wil dit decennium de woningproductie verdubbelen om de groeiende woningnood het hoofd te bieden. In tien jaar 25.000 woningen, aldus de Woonvisie 2020-2030. Om die productie te...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Gemeente en corporaties hebben de ambitie het aantal zonnepanelen in Amsterdam flink uit te breiden. Ook gemengde complexen van kopers en huurders moeten hieraan een bijdrage leveren. Dat blijkt ingewikkelder. Soms lijkt de corporatie aan de rem te hangen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Bouwgroep Dijkstra Draisma biedt woningcorporaties de mogelijkheid een duurzame, energieleverende sociale huurwoning te leasen. WoonFriesland heeft als eerste corporatie voor een periode van tien jaar een leasecontract afgesloten. Andere corporaties staan (nog) niet te trappelen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

In middelgrote steden loopt de winkelleegstand gestaag op. Aanloopstraten verloederen. Steden als Zaanstad en Purmerend ontkomen niet aan herstructurering van hun binnensteden. Transformatie naar wonen biedt perspectief op grote aantallen extra woningen, becijferde de provincie Noord-Holland....

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

De operatie kadeherstel heeft ook grote consequenties voor Amsterdamse woonbootbewoners. Honderden woonboten moeten tijdelijk verkassen. Die worden op wissellocaties niet per se liefdevol ontvangen door walbewoners. Op veel plekken klinkt verzet tegen de tijdelijke ligplaatsen.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Een virtuele rondleiding heeft de groepsbezichtiging vervangen, vertelt verhuurmakelaar Rutger van Leeuwen van Rochdale. De pandemie heeft ook op zijn werk grote impact. Dit artikel in de reeks ‘Op stap met...’ is dan ook vooral het verhaal van wat er allemaal anders gaat.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Hoe kan je meer ouderen helpen of verleiden om hun grote woning in te wisselen voor een meer geschikte gelijkvloerse woning en zo meer jonge gezinnen aan een grotere woning helpen? Met dit vraagstuk houden vele gemeenten en corporaties zich al jaren bezig. In Zaanstreek-Waterland breken zij nu...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Vijf jaar geleden maakte Amsterdam bij de uitgifte van grotere zelfbouwkavels een scheiding tussen collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en mede-opdrachtgeverschap (MO). Voor kleine ontwikkelaars en hun bouwgroepen kwamen aparte tenders die tot nu toe negen projecten opleverden. Hoe...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

De helft van de Nederlandse warmtevraag kan uit aquathermie gehaald, zo bleek eerder uit onderzoek. Toch zijn er nog weinig systemen gerealiseerd. In Amsterdam komen de eerste grootschalige toepassingen op IJburg. En in Muiderberg liggen de eerste buizen van een collectief warmtenet in de grond...

Pieter Lesage

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.