Reacties op CPB-doorrekeningen woningmarkt tonen botsende maatschappijvisies op de woningmarkt

16.11.20
Reacties op CPB-doorrekeningen woningmarkt tonen botsende maatschappijvisies op de woningmarkt

De meeste politieke partijen laten hun verkiezingsprogramma's doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB). Die gebruikt daarvoor ook een afzonderlijk woningmarktmodel. Volgens dit model moet de verhuurderheffing blijven. De politiek zit nu met twee botsende analyses. Begin van de zomer publiceerden het Waarborgfonds en ABF Research een rapport dat beschreef dat de bestedingsruimte van woningcorporaties door de fiscale lasten te klein is geworden om aan alle maatschappelijke opgaven te voldoen. Peter Hendriks laat in een artikel voor Follow the Money diverse deskundigen reageren op het CPB-rapport. Belangrijkste kritiek: het rekenmodel van het CPB is veel te theoretisch en gaat uit van marktwerking als hoogste goed.

Onderhand leken niet alleen alle woningmarktdeskundigen maar ook de politiek, op de VVD na, wel ‘om’: die verhuurderheffing is een onding. Maar nu blijkt één machtige organisatie op het Haagse speelveld wel vol te houden dat de verhuurderheffing een goed idee is: het Centraal Planbureau (CPB). Dat volgt namelijk uit het eigen rekenmodel voor de woningmarkt.
Follow the Money liet een aantal deskundigen reageren op deze uitkomst. De rode draad in de kritiek is dat het CPB in het rekenmodel volledig uitgaat van de vrije markt en daarmee de maatschappelijke realiteit negeert. Het CPB concludeert dat subsidies op wonen de welvaart uiteindelijk niet ten goede komt. Idealiter worden alle subsidies afgeschaft. Bovendien stelt het CPB dat de totale woningproductie niet stijgt als de corporaties meer armslag krijgen om te bouwen: die bouwcapaciteit zou er niet zijn in Nederland. Dus als de corporaties meer gaan bouwen, gaat dat ten koste van de bouw in de vrije sector.
Dat vindt Martin van Rijn, voorzitter van de Aedes, een ongezonde redenering: "We moeten niet redeneren dat de schaarse capaciteit eerlijk moet worden verdeeld. Dan gebeurt er niets." Hij vindt bovendien het CPB veel te theoretisch redeneert. Hij wijst erop dat de corporatiesector de opdracht heeft een betaalbare woning te bieden aan mensen met een laag inkomen. Hogere huren omwille van het terugdringen van verstoring van de markt zijn daarmee niet te rijmen. Volgens hem miskent het CPB dat heel weinig mensen kúnnen overstappen naar de vrije sector.
Peter Boelhouwer ziet de doorrekening "als een typische CPB-analyse die uitgaat van marktwerking als hoogste goed. Gelukkig kantelt die visie de laatste jaren, ook in de politiek, en staat volkshuisvesting weer meer centraal."
Emeritus-hoogleraar vastgoedmarkt Johan Conijn heeft bedenkingen bij het rekenmodel van het CPB: ‘Verlaging van de verhuurderheffing levert geen extra vraag op en dus ook geen aanbod. Zo simpel ligt het in dat model’. Hij wijst erop dat het model in 2012 al liet zien dat de verhuurderheffing corporaties ertoe zou aanzetten de huren te verhogen en dat er meer gebouwd zou worden. ‘We zitten nu echter met een betaalbaarheidsprobleem en de bouwproductie is gehalveerd.’

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 17.02 Geactualiseerd op: 17.02.21

Veel mensen willen een koopwoning, maar de hoge prijzen vormen een onoverkomelijke drempel. In veel verkiezingsprogramma’s worden voorstellen gedaan om deze barrière te slechten. NUL20 toetst in een serie artikelen de houdbaarheid van deze en andere voorstellen. In deze aflevering de bijzondere...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 16.02 Geactualiseerd op: 16.02.21

Wat willen de politieke partijen rond wonen en ruimtelijke ordening? In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen lichten we er in een serie afleveringen per partij een of enkele opvallende punten uit, met de woordvoerder van dienst. In de derde aflevering: Paul Smeulders, Kamerlid voor...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 04.02 Geactualiseerd op: 14.01.21

Veel mensen willen een koopwoning, maar de hoge prijzen vormen een onoverkomelijke drempel. In veel verkiezingsprogramma’s worden voorstellen gedaan om deze barrière te slechten. NUL20 toetst in een serie artikelen de houdbaarheid van deze en andere voorstellen. In deze aflevering: Koopgarant en...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 01.02 Geactualiseerd op: 27.01.21

Wat willen de politieke partijen rond wonen en ruimtelijke ordening? In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen lichten we er in een serie afleveringen per partij een of enkele opvallende punten uit, met de woordvoerder van dienst. In de tweede aflevering: Daniel Koerhuis, VVD-Kamerlid, over...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 27.01 Geactualiseerd op: 27.01.21

Wat willen de politieke partijen rond wonen en ruimtelijke ordening? In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen lichten we er in een serie afleveringen per partij een of enkele opvallende punten uit, met de woordvoerder van dienst. We starten met Julius Terpstra, kandidaat-Kamerlid voor het...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 26.01 Geactualiseerd op: 26.01.21

Veel mensen willen een koopwoning, maar de hoge prijzen vormen een onoverkomelijke drempel. In veel verkiezingsprogramma’s worden voorstellen gedaan om deze barrière te slechten. NUL20 toetst in een serie artikelen de houdbaarheid van deze en andere voorstellen. In deze aflevering: kan de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 18.01 Geactualiseerd op: 18.01.21

Egbert de Vries vertrekt als directeur bij de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties. Hij wordt per 20 januari geïnstalleerd als de opvolger van wethouder Sharon Dijksma. De Vries startte na de zomer van 2014. Hoe kijkt de toekomstig wethouder en voormalig stadsdeelpoliticus terug op zijn...

Fred van der Molen
afbeelding van Wendy Koops
Blog-item 18.01

In de kerstvakantie ontplofte er een bom in mijn wijk. Iemand was benaderd door actiegroep Windalarm. Wisten we wel dat de gemeente overweegt windmolens langs de A10 te plaatsen? Of windmolens, grote turbines met een tiphoogte van 200 meter. Soms op slechts 350 meter afstand van woningen.

Wendy Koops
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 14.01 Geactualiseerd op: 14.01.21

Veel mensen willen een koopwoning, maar de hoge prijzen vormen een onoverkomelijke drempel. In veel verkiezingsprogramma’s worden voorstellen gedaan om deze barrière te slechten. NUL20 toetst in een serie artikelen de houdbaarheid van deze en andere voorstellen. Maar in de eerste aflevering gaan...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 12.01 Geactualiseerd op: 12.01.21

In 2020 zijn in Amsterdam 5.932 nieuwe woningen in aanbouw genomen. Dit is bijna 18 procent minder dan het jaar ervoor en beduidend minder dan de ambitie van het huidige college om 7.500 woningen per jaar in aanbouw te nemen. Wethouder Laurens Ivens beschouwt het niettemin als "een immense...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 08.01 Geactualiseerd op: 08.01.21

Amsterdam nam vorig jaar 5.932 nieuwe woningen in aanbouw. Dit is bijna 18 procent minder dan in 2019 en beduidend minder dan de ambitie van het college. Niettemin beschouwt wethouder Laurens Ivens dit als 'een immense prestatie' gezien de coronacrisis. En waarom is hij zo optimistisch over de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 17.12

Bouw Woon Leef is de maand december in de Zaanstreek. Een gebied waar weer flink wordt gebouwd en plannen voor nog veel meer woningen in voorbereiding zijn. Ook de Amsterdammer heeft de gemeenten langs de rivier ontdekt. Weet ook woonwethouder van Zaanstad Songül Mutluer.

Fred van der Molen

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.