150 jaar Wibaut

03.06.09

150 jaar Wibaut

Florentinus Marinus Wibaut was ongetwijfeld de meest invloedrijke wethouder uit de geschiedenis van Amsterdam. In totaal was hij zo’n 17 jaar wethouder, met onder meer Volkshuisvesting en Financiën in zijn portefeuille. 23 juni 2009 was het 150 jaar geleden dat hij werd geboren. En dus herdenkt de gemeente deze ‘onderkoning’ met een reeks van manifestaties. Een overzicht.


 

‘Floor’ Wibaut werd 150 jaar geleden geboren in Vlissingen. Hij werd in Zeeland rijk in de internationale houthandel. Later vestigde hij zich in Amsterdam waar de SDAP-politicus zich volledig toelegde op ‘de publieke zaak’. Hij werd in 1907 in de raad gekozen en was – met een korte onderbreking - wethouder van 1914 tot 1931. Wibaut was een groot voorvechter van sociale woningbouw in Amsterdam en in zijn visie had de gemeente de taak woningen te bouwen die ook voor de armsten betaalbaar waren. Onder het bewind van wethouder Wibaut werd onder andere Berlages Plan Zuid gerealiseerd. Van 1922-1935 was hij ook lid van de Eerste Kamer en actief in de internationale gemeentenbeweging.
Op Wibaut kijkt elke rechtgeaarde sociaaldemocraat kortom met trots en ongetwijfeld ook enige weemoed terug. Het is dan ook niet vreemd dat Amsterdam flink uitpakt om het Wibaut te herdenken. De ideevorming kwam op gang nadat raadslid Bouwe Olij in juni 2008 met een motie het Wibautjaar op de agenda zette. Inmiddels staat er een reeks activiteiten op het programma die tot doel hebben de mens en bestuurder Wibaut in het zonnetje te zetten; stil te staan bij het Amsterdamse volkshuisvestingsbeleid dat door Wibaut op de rails is gezet; aandacht te schenken aan de Amsterdamse stedenbouwkundige traditie. Volgens sommige Wibautvorsers heeft stedenbouw zich mede dankzij de Amsterdamse wethouder pas tot een echt vak ontwikkeld.

Standbeeld terug

Vanaf half juni gaat het beginnen. Dan verschijnen er posters en borden in de stad met originele uitspraken van ‘de Machtige’, zoals zijn bijnaam luidde. Dan wordt op 23 juni het standbeeld van Wibaut teruggeplaatst op het Rhijnspoorplein, waar het voorheen stond voor het inmiddels gesloopte Wibauthuis. Dat beeld werd gemaakt ter gelegenheid van zijn honderste verjaardag. De stenen Wibaut kan de komende jaren toezien op de herinrichting van het gebied waar onder andere de campus van de Hogeschool van Amsterdam wordt gerealiseerd. Dezelfde dag opent er in de Zuiderkerk de expositie ‘Het Beeld van Wibaut’, met vele foto’s, beeldhouwwerken, spotprenten en cartoons. Om half zes houdt Job Cohen in de kerk de lezing ‘Wibaut als gemeenteman’.
Maar er is meer. Op 9 juli verschijnt een fiets- en wandelgids die langs alle buurten voert waar Wibaut bemoeienis mee heeft gehad en medio september wordt door Andere Tijden een documentaire van Erik Willems over de veelzijdige koopman, socialist, vrijdenker en journalist uitgezonden. Rond die tijd moet ook het boek van Eric Slot klaar zijn: Wibaut: de onderkoning van Amsterdam.
Dat zit er eind september nog een estafette door de buurten van Wibaut in het vat en op de autoloze zondag 20 september een fotosafari: Amsterdammers worden uitgenodigd om onder leiding van een 'buurtheld' de Wibautbuurten in te trekken en daar 'de ziel van Wibaut' per digitale camera vast te leggen. De resultaten kunnen worden geupload naar de website www.150jaarwibaut.nl.

Congres en debat

In 1924 vond in Amsterdam het Internationaal Stedenbouw Congres plaats. Het zou een mijlpaal blijken. Het had de oprichting van internationale organisaties en een grote reeks publicaties en activiteiten tot gevolg. Amsterdam zette destijds op stedenbouwkundig terrein mede dankzij Wibaut, Keppler en Hudig de toon. De gemeente zag in het Wibautjaar een uitstekende aanleiding om, bijna een eeuw later, wederom een dergelijk internationaal congres te organiseren. Ditmaal over de stedenbouwkundige kwesties van deze tijd. Tijdens het congres Tomorrow worden de contouren van de nieuwe structuurvisie van de Amsterdamse Metropolitan Area gepresenteerd. Het congres vindt plaats van 30 september tot en met 2 oktober.
Tenslotte staan er in dit najaar nog een aantal stadsdebatten op de rol, die De Dienst Wonen en de Stuurgroep Wibautjaar in samenwerking met De Balie en NUL20 organiseren.

 

Trefwoorden:

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 07.05 Geactualiseerd op: 07.05.21

In Muiderberg liggen de eerste buizen van een duurzaam, betaalbaar en collectief warmtenet in de grond. Het nabijgelegen IJmeer wordt ingezet als warmtebron. De bewoners zijn straks goedkoper uit dan met aardgas. Althans, als de rekensommen kloppen en de voorfinanciering rondkomt.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 06.05

Deze aflevering van Bouw Woon Leef staat in het teken van mobiliteit. Aan het woord komen onder andere een hoogleraar urban mobility futures, een gebiedsontwikkelaar en een deelvervoer gebruiker. De trend is duidelijk: nieuwe wijken worden autoluw. Hoeveel waarde kun je wel niet toevoegen aan...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.05

Tijdens een bijeenkomst met als thema ‘de ziel van de buurt’ gingen ontwikkelaars en stadsonderzoekers met elkaar in gesprek over de vraag wat het DNA van een buurt is, hoe daar vat op te krijgen én hoe daar vervolgens rekening mee te houden bij gebiedstransformatie. Een onderwerp dat gezien de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 20.04
In de media verschenen eind maart berichten dat Amsterdam een gedeeltelijke bouwstop zou afkondigen voor 2021. De betrokken wethouders in Amsterdam stellen dat hier geen sprake van is. Wel worden een aantal nieuwe ontwikkelingen uitgesteld, tot verdriet van de betrokken ontwikkelaars. Hoe zit...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 19.04

Fotograaf Iwan Baan legde de ontwerpen van architect-stedenbouwer Willem Marinus Dudok (1884-1974) op een ongebruikelijke manier vast. In plaats van statische foto’s van de architectuur toont de fotograaf in het boek ‘Dudok door Iwan Baan’ de ontwerpen van de architect in een bredere context.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 07.04

Amsterdam is een prachtige stad. En dat moet zo blijven. Maar wethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks) komt in de Omgevingsvisie 2050 niet met een geruststellend antwoord als het gaat om mobiliteit, bedrijvigheid en woningbouw voor alle inkomens en alle leeftijden, meent de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.04

Er verandert de komende jaren meer aan het huurbeleid dan de afgelopen jaren, mede omdat een aantal Kamermoties in wetgeving is omgezet. Een overzicht van de wijzigingen in 2021 en 2022.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 25.03
Wat een veelbelovende titel, De Wereld van de Stad! En ook nog een stevige ondertitel: Theorie, Praktijk, Toekomst. Je verwacht een kloek boekwerk dat daar invulling aan geeft, maar niets is minder waar. In 180 bladzijden vindt de lezer elf bijdragen van even zo vele auteurs.
Fred van der Molen
Achtergrondartikel 15.03

Een aanzwellend koor roept dat de landelijke woningproductie naar minimaal 100.000 woningen per jaar moet om het woningtekort op termijn tot aanvaardbare proporties terug te brengen. Gaat dat ook gebeuren? Vorig jaar werden er iets minder dan 70.000 opgeleverd. Iedereen kijkt naar Den Haag. Een...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 15.03

Als opvolger van de Structuurvisie 2040 heeft Amsterdam nu de Omgevingsvisie 2050 gepresenteerd. De ondertitel: Een menselijke metropool. Tot 3 maart kon iedereen daar zijn/haar mening over geven.

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 15.03 Geactualiseerd op: 18.03.21

Nu het aantal senioren toeneemt én ouderen langer zelfstandig blijven wonen, groeit de behoefte aan nieuwe woonvormen voor deze groep. Het concept van het hofje maakt een doorstart, in allerlei varianten waarbij men zelfstandig woont maar ook deel uitmaakt van een gemeenschap. Kennismaking met...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 15.03 Geactualiseerd op: 31.03.21

Opnieuw liggen de zesduizend volkstuinders in Amsterdam overhoop met gemeentelijke plannenmakers, die opnieuw grotere toegankelijkheid en nu ook meer huur eisen. De gemeente verzekert dat de volkstuinen blijven bestaan. Maar de tuinders zien hun hobby, gemeenschap én natuurgebied bedreigd.

Pieter Lesage

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.