Op dit moment werken alle corporaties aan een nieuwe meerjarenbegroting (MJB). Het is het jaarlijkse moment waarop ambities worden geformuleerd en getoetst op hun haalbaarheid. Dat vooruitkijken is altijd spannend. Risico’s worden ingeschat en scenario’s uitgerold. Hartstikke goed natuurlijk, maar één ding valt me telkens op. Men kijkt vooral vooruit en weinig achteruit. Terwijl in het verleden juist zoveel trends zijn te onderscheiden die bruikbaar zijn voor een scherpe blik in de toekomst.
Als ik een lezing hou bij een corporatie kan ik het soms niet nalaten om de historische cijfers van die corporatie uit meerdere jaren achterelkaar te zetten. Om vervolgens de ontwikkeling van die cijfers naast regionale of landelijke cijfers te leggen. Dat levert altijd boeiende strategische gesprekken op die van waarde kunnen zijn voor een frisse kijk op de toekomst.
Onthutsende blik
Recent toonde de Autoriteit Woningcorporaties een onthullende blik in het verleden. Bij het opstellen van een MJB maken corporaties 5-jaarsprognoses voor hun ICR. De ICR is belangrijk, omdat met een ICR lager dan 1,4 er geen geborgde leningen kunnen worden aangetrokken. In een grafiek zette de Autoriteit de jaarlijkse ICR-prognoses van corporaties achter elkaar. Daaruit kwam een onthutsend beeld uit naar voren. Corporaties blijken elk jaar te optimistisch te zijn over hun financiële toekomst. In elk nieuw jaar werd de prognose negatief naar beneden aangepast. En dat volgens een negatief versnellende kromme.
Wat zegt dat nu? Zijn corporatiebestuurders zulke slechte rekenaars? Neemt hun risicobereidheid elk jaar toe? Of is deze trend inherent aan dit tijdperk van grote veranderingen? Ik weet het niet. Het leuke aan de grafiek is dat het verleden gekoppeld wordt aan de toekomst. Het stelt bestuurders in staat om te leren van het verleden en dit te gebruiken bij het opstellen van een nieuwe meerjarenbegroting.
Scherp houden
Ik merk dat de Autoriteit Woningcorporaties steeds vaker dit soo,rt relaties legt tussen (trends uit het) verleden en (aandachtspunten voor de) toekomst. Niet zozeer om corporaties de les te lezen maar om ze scherp te houden. Dat doen ze goed. Het lijkt erop dat de Autoriteit zo steeds meer in haar rol groeit. Daar kan de sector alleen maar beter van worden.
| Léon Bobbe is socioloog en volkshuisvester en een van de vaste columnisten van NUL20. Hij is onder meer commissaris bij Parteon en oud-bestuurder van Woonstichting Lieven de Key. Léon beschouwt aspecten van de volkshuisvesting, die relevant zijn voor de Metropoolregio Amsterdam. Alle columns van: Leon Bobbe |