Vergelijking programma's Amsterdamse politieke partijen
'Grote verschillen tussen links en rechts als het om wonen gaat '

Als het om wonen gaat is het verschil tussen links en rechts in Amsterdam groot, schrijven Harry Bleeker, René Hesse en Jan Kok in deze opinie-bijdrage. Zij komen tot hun conclusie na vergelijking van de woonparagrafen van tien politieke partijen die deelnemen aan de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen (met medewerking van Jonneke Bekkenkamp).

De opinie van

Het hoofdstedelijk woondebat wordt mooi samengevat in de volgende tabel.

Gewenste percentages woningsegmenten in nieuwbouw komende 4 jaar
Partij Sociale huur Middeldure huur en koop Dure huur en koop
Denk 60 30 10
BIJ1 50 40 10
GroenLinks 45 45 10
Partij voor de Dieren 40 40 20
PvdA 40 40 20
D66 30 40 30
VVD 20 50 30
JA21, SP en Volt geven geen getallen

De links-rechts-volgorde vinden we fraai terug in het nagestreefde percentage sociale huur (van hoog naar laag) en in het gewenste aandeel durehuur/-koop (van laag naar hoog). Het ideale percentage middenhuur/-koop schommelt bij alle partijen rond de 40 procent. Het streven van de huidige GroenLinks-D66-PvdA-SP-coalitie was 40-40-20, maar tijdens Het Grote Woondebat van maandag 7 maart werd als gerealiseerde verhouding 33-20-47 genoemd.

Verkoop sociale huur

De actiegroep Niet Te Koop strijdt al jaren wekelijks tegen de verkoop van sociale huurwoningen in Amsterdam. Zij hebben PvdA, Denk, SP en GroenLinks nu aan hun zijde. Maar VVD, D66 en JA21 wensen hiermee door te gaan. Zij willen die woningen verkopen aan de zittende huurders. Het verhogen van het aandeel koopwoningen in de stad en de doorstromingsgedachte, hier van sociale huur naar koop, spelen daarbij een rol.

De mythe van de middenhuur

Vrijwel alle partijen maken zich hard voor middenhuur. Maar middenhuur (pittige huren tussen de € 750 en de € 1.050 per maand) is voor de meesten waarvoor die is bedoeld, de middeninkomens, te hoog. Zeker wanneer het om huishoudens met één inkomen gaat. Middenhuur kun je realiseren via nieuwbouw en via liberalisatie van sociale huurwoningen. Ook hier doemt de doorstromingsgedachte weer op, nu van sociale huur naar middenhuur.  Dé manier om middenhuur betaalbaarder te maken, is die te reguleren. D66, PvdA, Partij voor de Dieren en BIJ1 willen dat het Rijk dit gaat doen. GroenLinks en Denk scherpen dit aan: de puntentelling moet worden doorgetrokken tot 1.050 euro. 

Meer koopwoningen

Heel wat partijen zoeken naar mogelijkheden in de koopsector. Is het niet door nieuwbouw of de verkoop van sociale huurwoningen, dan wel via pogingen een betere marktpositie voor kopers te creëren. 
Alle partijen zijn voorstander van de zelfwoonplicht en de opkoopbescherming, om zo particuliere kopers te beschermen tegen beleggers actief in buy-to-let. Ook de VVD kiest inmiddels voor de kleine koper en tegen de grote huisjesmelkers. PvdA, Denk, D66 en Volt willen koopstarters helpen via sociale-koopconstructies.

Verdelen van de schaarste

Maar de schaarste aan woonruimte zal niet snel worden opgelost. Dus worden de voorrangsregelingen uit de kast getrokken. Natuurlijk die voor de cruciale beroepen, de bekende trits leerkracht- politieagent-verpleegkundige, populair bij D66, JA21 en PvdA (bij deze laatste partij heten dit maatschappelijke beroepen). Maar ook territoriale voorrang wordt geopperd. Amsterdammers bij Denk en JA21; wijkbewoners bij JA21, BIJ1, GroenLinks en SP. 
Om effectief gebruik van woonruimte niet tegen te werken, willen BIJ1, GroenLinks en PvdA af van de kostendelersnorm. 

Amsterdam vol?

D66 is niet tegen sloop, als er maar in hoge dichtheden wordt teruggebouwd. De Partij voor de Dieren vindt dat verdichting haar grenzen heeft bereikt. JA21 meent eveneens dat de bestaande stad bijna vol is, daarom wil deze partij de stad uitbreiden. 
Om zich nog duidelijker te profileren, haalt rechts de erfpachtdiscussie weer van stal. VVD en JA21 willen erfpacht afschaffen; de andere partijen niet.

Conclusies

Wat betreft Wonen valt er bij de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam zeker wat te kiezen. De links-rechts-tegenstelling komt het scherpst tot uiting bij het kiezen voor sociale huur aan de ene kant, of middenhuur en koop aan de andere kant. Niet alleen VVD en JA21 maken zich sterk voor middenhuur en koop, via nieuwbouw alsmede liberalisatie en verkoop van sociale huurwoningen, maar ook D66. De linkse partijen zijn voorstander van meer sociale huur en het streng reguleren van middenhuur.

Reactie toevoegen

Platte tekst

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol type start> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id> <img src alt data-entity-type data-entity-uuid data-align data-caption>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.