Rekenkamer Amsterdam: 'Gemeentelijk woningbeleid heeft onvoldoende resultaat'

14.12.17
Rekenkamer Amsterdam: 'Gemeentelijk woningbeleid heeft onvoldoende resultaat'
Update 15-12-2017

De Amsterdamse woningmarkt is niet in evenwicht. Er is onvoldoende woningaanbod dat past bij de vraag en enkele groepen huishoudens hebben daar extra veel last van. Dat zijn met name huishoudens met kinderen met lage of middeninkomens, eenoudergezinnen, alleenwonenden ouder dan 35 jaar met een laag inkomen en grote huishoudens ondervinden de grootste problemen op de onevenwichtige Amsterdamse woningmarkt. Dat constateert Rekenkamer Amsterdam in een zogeheten publieksonderzoek naar de problemen op de Amsterdamse woningmarkt. De gemeentelijke overheid spant zich in om de problemen op te lossen, maar dat heeft volgens de Rekenkamer niet voldoende resultaat. 

 
"Een laag inkomen, het gebrek aan aanbod van grote en betaalbare woningen of beide factoren samen spelen de hoofdrol bij de groepen die het meest in de knel zitten", aldus de onderzoekers. 
De voorraad sociale huurwoningen (57% van alle woningen) is in theorie voldoende omvangrijk, maar het aanbod is door gebrek aan doorstroming te laag. De doorstroming stokt onder meer omdat huren in de vrije sector voor veel middeninkomens te hoog zijn. De Rekenkamer beveelt de gemeente daarom aan het gereguleerde aanbod verder uit te breiden en te proberen meer invloed uit te oefenen op de huurprijzen. Verder zou de gemeente meer sociale woningbouw mogelijk moeten maken. Ook moet de overheid voorkomen dat woningen worden onttrokken aan de sociale woningvoorraad. De onderzoekers staan specifiek stil bij het lot van grote gezinnen. Voor hen zijn letterlijk onvoldoende passende woningen voorhanden. Voor hen is, aldus het onderzoek, verdere aanscherping van de toewijzing van grote woningen belangrijk.
De krapte op de woningmarkt zorgt ook voor sterk stijgende koopprijzen. Om (jonge) mensen toch in staat te stellen een koopwoning te bemachtigen, zou de gemeente volgens de Rekenkamer speciale leningen beschikbaar kunnen stellen.
 
De Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar in totaal 65 instrumenten om de woningmarkt te beïnvloeden. Veel van die instrumenten worden door de gemeente gebruikt, maar dat heeft dus onvoldoende resultaat. Daarom wordt de aanbeveling gedaan 'buiten het huidige wettelijke kader of het bestaande beleid te denken'. Dat vraagt volgens de Rekenkamer om een publiek en politiek debat over de vraag aan welke bewoners Amsterdam een thuis wil bieden."Debat is nodig over het stellen van grenzen aan marktwerking, de afscherming van de Amsterdamse woningmarkt en de vraag of een bepaalde bevolkingssamenstelling moet worden nagestreefd", zo concluderen de onderzoekers.
 
Wethouder Ivens zegt in een reactie op een aantal punten een ander beeld te hebben van de situatie, maar onderschrijft wel de noodzaak voor een fundamentele discussie. Het college neemt alle aanbevelingen over. Maar het is volgens het college aan de nieuwe gemeenteraad daarin keuzes te maken.
Ook bij het debat na de publieke presentatie van het rapport op 14 december kwam regelmatig die oproep voor een 'principiële discussie' dan wel de instelling van een 'denktank'. Tijdens het daaropvolgende publieke discussie passeerden vele standpunten, opinies en ideeën de revue die trouwe volgers van Amsterdams woondebat maar al te bekend zullen voorkomen: ideeën voor meer doorstroming in de sociale huursector door meer middenhuur of geschikte ouderenwoningen te bouwen, een oproep voor meer regulering dan wel een vrees voor stagnatie door teveel regulering, voorrangsregelingen voor onderwijzers, of überhaupt voor mensen die in Amsterdam wonen, werken of studeren. Wethouder Ivens wees in een reactie ook nog op de ontwrichtende werking van het landelijk beleid, waardoor bijvoorbeeld bijna de hele particuliere betaalbare woningvoorraad aan het verdwijnen is.
In het publieke debat lijkt ondertussen meer dan vier jaar geleden het besef in te dalen dat de idee 'Amsterdam is voor iedereen' een onhaalbaar uitgangspunt is. Volgens de Rekenkamer creëert dat uitgangspunt zelfs een "onoplosbaar probleem." 
 
Rekenkamer rapport : Evenwichtig woningaanbod (14-12-2017)
 

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 16.06

Maar liefst 48 gemeenten doen een beroep op een bijdrage uit het Volkshuisvestigingsfonds voor in totaal negentig plannen. Het beschikbare budget van 450 miljoen euro is hiermee ruim twee keer overtekend. Vier gemeenten uit de Metropoolregio Amsterdam dienden een aanvraag in. Naar verwachting...

Fred van der Molen
Achtergrondartikel 15.06

Bijna alle neuzen staan dezelfde kant op: om de woningcrisis te lijf te gaan, moeten er heel veel woningen worden gebouwd. Ook in nieuwe uitleglocaties, ook in het groen, zeggen veel bouwende partijen. Maar de opvatting van gemeenten in de regio Amsterdam en de provincie Noord-Holland is juist...

Pieter Lesage
afbeelding van Fred van der Molen
Video 14.06

Om te kunnen voorzien in de grote woningbehoefte in de regio Amsterdam zijn nieuwe stedelijke kernen nodig buiten Amsterdam. Een van de plekken waar dat moet gebeuren is Purmerend. De gemeente is voornemens de komende twee decennia 10.000 nieuwe woningen te bouwen: ''Die schaalsprong waar we...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 12.06
De nieuwe editie van het Jaarboek voor Architectuur 2020/2021 toont ons zoals gebruikelijk de jaarlijkse oogst aan aansprekende Nederlandse architectuur.
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 28.05

Met de groenvisie van de gemeente Amsterdam moet de stad tussen 2020 en 2050 ondanks de enorme woningbouwplannen groener worden. Maar hoe realiseer je dat in een stad waar de ruimte steeds schaarser wordt? Groen kan worden geïntegreerd in nieuwbouw en de aanleg van nieuwe buurten en wijken, maar...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 27.05 Geactualiseerd op: 27.05.21

Hout wordt naar voren geschoven als bouwmateriaal voor een CO2-neutrale wereld. De 32 gemeenten van de MRA hebben nu een ambitieus doel gesteld: 20 procent van de woningproductie in houtbouw in 2025, oplopend tot 50 procent in 2050. Zijn dat realistische ambities? In gesprek met Thijs Kroese,...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 17.05
Journalist/beurscommentator Hans de Geus kon als ZZP'er geen hypotheek krijgen voor een appartement in Amsterdam, maar wel een lening voor een appartement om te verhuren. En zo kocht hij er later nog twee, genoeg om zich als ZZP'er van een pensioen te voorzien.
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 07.05 Geactualiseerd op: 07.05.21

In Muiderberg liggen de eerste buizen van een duurzaam, betaalbaar en collectief warmtenet in de grond. Het nabijgelegen IJmeer wordt ingezet als warmtebron. De bewoners zijn straks goedkoper uit dan met aardgas. Althans, als de rekensommen kloppen en de voorfinanciering rondkomt.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 06.05

Deze aflevering van Bouw Woon Leef staat in het teken van mobiliteit. Aan het woord komen onder andere een hoogleraar urban mobility futures, een gebiedsontwikkelaar en een deelvervoer gebruiker. De trend is duidelijk: nieuwe wijken worden autoluw. Hoeveel waarde kun je wel niet toevoegen aan...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.05

Tijdens een bijeenkomst met als thema ‘de ziel van de buurt’ gingen ontwikkelaars en stadsonderzoekers met elkaar in gesprek over de vraag wat het DNA van een buurt is, hoe daar vat op te krijgen én hoe daar vervolgens rekening mee te houden bij gebiedstransformatie. Een onderwerp dat gezien de...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 20.04
In de media verschenen eind maart berichten dat Amsterdam een gedeeltelijke bouwstop zou afkondigen voor 2021. De betrokken wethouders in Amsterdam stellen dat hier geen sprake van is. Wel worden een aantal nieuwe ontwikkelingen uitgesteld, tot verdriet van de betrokken ontwikkelaars. Hoe zit...
Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.04

Er verandert de komende jaren meer aan het huurbeleid dan de afgelopen jaren, mede omdat een aantal Kamermoties in wetgeving is omgezet. Een overzicht van de wijzigingen in 2021 en 2022.

Fred van der Molen

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.