De transformatie van het bedrijventerrein rond de Klaprozenweg kon niet zonder slag of stoot beginnen. Bewoners, ondernemers, erfpachters en eigenaren uit het gebied mochten meedenken over de stedenbouwkundige schets, maakten niettemin bezwaar tegen de plannen, werden daarin tegemoet gekomen, en maakten weer bezwaar. Maar intussen zit de vaart erin. Urban IVY is opgeleverd en Up North is in aanbouw. Dat moet ook wel: in 2035 hebben garages, bouwmarkten en meubelwinkels plaatsgemaakt voor ruim 2.000 woningen.
De Klaprozenbuurt in Amsterdam-Noord wordt in de periode 2020-2035 omgevormd tot gemengde stadsbuurt. “Het wordt een mooie gemixte en levendige buurt, met voorzieningen en een groot park”, vertelt wethouder Steven van Weyenburg (Woningbouw). In de Investeringsnota Klaprozenbuurt (2020) is onder andere vastgesteld dat er volgens de 40-40-20-regeling wordt gebouwd. “De Klaprozenbuurt is een wijk voor iedereen: er is veel differentiatie in woninggrootte en in doelgroepen. Met voldoende woningen voor gezinnen, starters en ouderen. We vinden het belangrijk om ervoor te zorgen dat er geen eenzijdig woningaanbod komt”, licht Jaap Gadella, projectmanager Klaprozenbuurt, toe. “Samen met de eigenaren en ontwikkelende partijen werken we aan deze ambities. Zo kan de Klaprozenbuurt ook bijdragen aan de doorstroming vanuit de omgeving.” Gadella wijst er op dat het grootste deel van de transformatiegronden bestaat uit erfpachtcontracten. Dat betekent dat het initiatief om gebouwen te transformeren bij de eigenaren en erfpachters zelf ligt. De gemeente faciliteert dit proces en is daarnaast verantwoordelijk voor de aanleg van de openbare ruimte, waaronder het Klaprozenpark.
De buurt krijgt een groene dooradering, met nieuwe openbare ruimten en grote binnentuinen in de bouwblokken. Bewoners en ondernemers hebben tijdens de participatieavonden in de aanloop naar de Investeringsnota actief meegedacht met de plannen. “Een van de uitkomsten van de gesprekken was dat een deel van de doorgaande weg moet worden omgetoverd in een groot groen park langs de historische Waterlandse Zeedijk. De dijk zelf zullen we in ere herstellen”, vertelt Gadella. Bewonersorganisatie Verdedig Noord maakt zich ondertussen hard voor het behoud van de bomen. Gadella hierover: “Zoveel mogelijk van het huidige groen wordt behouden. Dat zie je nu al de hekken die om de bomen staan om ze te beschermen.”
Twee supermarkten lijkt veel voor 2.000 woningen, maar ze zullen ook mensen trekken uit omringende wijken
De Klaprozenweg wordt een levendige stadsstraat, met detailhandel, producerende en creatieve bedrijven, en twee supermarkten in de plint. “Twee supermarkten lijkt veel voor 2.000 woningen, maar ze zullen ook mensen trekken uit omringende wijken”, zegt wethouder Van Weyenberg. Verder komt er een Integraal Kind Centrum en zullen de nutsvoorziening en de GVB-remise blijven. Een nieuwe aanrijroute voor de bussen moet ruimte maken voor het park op de plek van de huidige Metaalbewerkerweg. Het terrein van TenneT daarnaast zal compacter worden. “Het vrijgekomen terrein biedt ruimte aan bedrijvigheid, we willen ondernemers graag in de stad houden”, aldus Gadella. Dit westelijke deel van het terrein zal als laatste worden getransformeerd. Daarom verwacht gemeente Amsterdam dat de oplevering van de volledige transformatie op zijn vroegst in 2035 zal zijn.
Urban IVY en UP North
De drukke Klaprozenweg is een belangrijke verbinding door Noord. Deze weg wordt een echte stadsstraat met voorzieningen als cafés, sportscholen en ruimte voor kleine ondernemers.
Van oost naar west worden de huidige bedrijven vervangen door nieuwe woon-werkgebouwen. Het eerste gebouw Urban IVY is in 2024 opgeleverd, en de oplevering van UP North wordt dit jaar verwacht. De bouw van de projecten Orange Polly en Red Polly is eind 2025 van start gegaan. Red Polly biedt 64 appartementen variërend van 41 tot 85 vierkante meter, bestaande uit 48 middensegment- en 16 vrijesectorwoningen. In Orange Polly komen 94 betaalbare appartementen van circa 33 tot 56 vierkante meter. De komende twee jaar worden de kavels langs de Floraweg getransformeerd. Vervolgens zijn de kavels richting het westen aan de beurt.
De differentiatie in het woonaanbod is al terug te zien in de eerste twee projecten Urban IVY en UP North.
Aan de kop van de Klaprozenbuurt staat sinds 2024 het multifunctionele gebouw IVY. Urban IVY is ontworpen door BurtonHamfelt Urban Architecture in opdracht van BLVG Ontwikkeling / GARBE Institutional Capital. IVY telt 157 woningen, verdeeld over vier eenheden met verschillende baksteenkleuren, setbacks en bouwhoogtes. De toren bevat midden- en vrijesectorhuur, het passantenhotel aan de Klimopweg biedt tijdelijke huisvesting voor kwetsbare groepen, jongeren wonen in sociale doorzonwoningen en aan de verkeersluwe zijde liggen middensegmentwoningen voor kleine gezinnen. In de plint bevinden zich meerdere kleine commerciële ruimten. Het dak is uitgerust met zonnepanelen en het gebouw voldoet aan de BENG-eisen.
Het pand beschikt over een gezamenlijke groene binnentuin, die bereikbaar is vanaf de zogeheten Superspace: de imposante, dubbelhoge lobby met een prominente lichteiken trap bij de hoofdentree, een echte eyecatcher. “De lobby is een multifunctionele, opgeschaalde entree met ruimte voor ontmoeting, werkplekken en zelfs het vieren van verjaardagen”, vertelt architect Burton Hamfelt. Verder dragen diepe plantenbakken op de terrassen en in de voortuinen bij aan vergroening en biodiversiteit, een welkome verbetering ten opzichte van het versteende bedrijventerrein.
UP North: wonen boven de bouwmarkt
Elders langs de Klaprozenweg verrijst UP North, een project naar ontwerp van MNNR Architects. Ook dit gebouw combineert meerdere woontypologieën en werkfuncties. Het totale pand bestaat uit acht bouwdelen, elk met een eigen identiteit en materialiteit. Er zijn sociale huurwoningen, middensegment- en vrije sectorwoningen, kantoorruimtes, en een kinderdagverblijf. De functies zijn verspreid over de verschillende zijden van het gebouw. De actieve plint met kantoren en voorzieningen bevindt zich langs de Klaprozenweg. De andere gevels herbergen met name woningen. Zowel de gevels en de binnentuin zijn natuurinclusief ontworpen.
Bijzonder is de integratie van de GAMMA. De bouwmarkt verhuist een blok richting het oosten. Christiaan van Hengelsom, co-founder en architect bij MNNR Architects, licht toe: “Het inpassen van zo’n PDV-functie (Perifere Detailhandels Vestigingen) binnen een woongebouw is complex, onder meer vanwege de logistiek rondom de bevoorrading en ontsluitingen van de bouwzaak.”
Urban IVY en UP North markeren het begin van een nieuwe fase voor de Klaprozenweg: een stedelijke as waar wonen, werken en voorzieningen samen een levendige en inclusieve stadsstraat vormen.