Minister dwingt IJmond zich bij MRA aan te sluiten

15.07.16
32 MRA-gemeenten met 1,1 miljoen huishoudens
Nederland verdeelt in 19 woningmarktregio's
Minister dwingt IJmond zich bij MRA aan te sluiten

De drie IJmondgemeenten Heemskerk, Beverwijk en Velsen hebben eieren voor hun geld gekozen en zich alsnog aangesloten bij de woningmarkregio Metropool Amsterdam (MRA). Minister Blok had ze eerder daartoe opgeroepen en daarbij duidelijk gemaakt dan hun aanvraag om de woningmarktregio Zuid-Kennemerland/IJmond te vormen kansloos was. In het voorstel dat de minister naar de Kamer heeft gestuurd is sprake van 19 woningmarktregio's. De regio's rond Amsterdam en Den Haag/Rotterdam zijn veruit de grootste met ruim een miljoen huishoudens.

De noodzaak om woningmarktregio's te vormen is besloten in de nieuwe Woningwet. Woningcorporaties mogen straks nog maar in één woningmarktregio investeren in nieuwbouw en aankoop. Tot 1 juli konden aangrenzende gemeenten een verzoek indienen om samen een regio te vormen. De Kamer wilde daarmee de schaalvergroting in de corporatiesector terugdringen en corporaties aan een regio binden. Maar deze wens bleek niet erg goed doordacht. Logische woonregio's vallen namelijk lang niet altijd samen met bestaande werkgebieden van corporaties. En dan gaat het niet per se over grote corporaties. Voor gemeenten staat de regiovorming dan ook vooral in het teken van 'damage control': het veilig stellen van de bestaande investeringskracht van de aanwezige corporaties. Zo bestond voor Haarlem het risico dat Ymere - de grootste corporatie van Haarlem - niet meer zou mogen investeren in nieuwbouwprojecten in Zuid-Kennemerland als de stad zich niet bij de MRA zou aansluiten. Om vergelijkbare redenen sloten Almere/Lelystad en de Gooi- en Vechtstreek zich aan bij de MRA. 

Maar terwijl Haarlem en de overige gemeenten van Zuid-Kennemerland eind juni besloten zich bij de woningmarktregio Metropool Amsterdam (MRA) aan sluiten, sloten hun regio-partners in IJmond zich daar niet bij aan. Minister Blok heeft Heemskerk, Beverwijk en Velsen na een goed gesprek overtuigd zich ook aan te sluiten. Ze hadden ook weinig keus. De aanvraag van de IJmond-gemeenten werd niet gesteund door alle gemeenten in de beoogde woningmarktregio en de drie IJmond-gemeenten bevatten zelf minder dan 100.000 huishoudens. Minister Blok verwees die aanvraag dan ook volgens verwachting naar de prullenmand. Maar de IJmond-gemeenten hadden hun punt gemaakt: de MRA is niet onze keuze.

In de brief aan de Kamer gaat Blok nog niet in op mogelijke ontheffingen voor corporaties die in meerdere woningmarktregio's groot zijn. Dat geldt in de kop van Noord-Holland voor Wooncompagnie en Intermaris. Amersfoort is potentieel nog zwaarder getroffen. De belangrijkste corporaties daar zijn de Alliantie en Portaal terwijl die daar volgens de nieuwe indeling niet meer mogen investeren in nieuwbouw. Voor de stad Amersfoort neemt de maximale indicatieve bestedingsruimte van de corporaties daardoor met maar liefst 89 procent af. Ook in de kop van Noord-Holland is een probleem. Intermaris en Wooncompagnie zijn ingedeeld bij Noord-Holland Noord; daardoor neemt de indicatieve investeringsruimte van de vier MRA-gemeenten waar deze corporaties actief zijn enorm af: Waterland (-98%), Beemster (-97%), Purmerend (-87%) en Edam-Volendam (-57,9%). Het ligt voor de hand dat de minister deze corporaties desgevraagd ontheffing gaat verlenen om in deze gemeenten te mogen blijven investeren. Hij zinspeelt daar al op in zijn brief aan de Kamer: "Na eventuele ontheffingen kan dit beeld wijzigen".

De intentie achter dit wetsartikel was schaalverkleining en regionale binding van corporaties. Maar Intermaris en Wooncompagnie zijn relatief kleine corporaties met een sterke regionale binding wier bezit nu over twee woningmarkregio's is verdeeld. Omgekeerd geldt voor de reus Ymere dat afgezien van 1000 woningen in Leiden, het gehele woningbezit van deze corporatie nu in één woningmarktregio is geconcentreerd: de Metropool Regio Amsterdam.
Zie ook: gemeenten worstelen met woningmarktregio's (NUL20 mei 2016)

NUL20 nieuws

Laatste nummer

afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 17.09

Stedelijke vernieuwing, wooncoöperaties, het Volkshuisvestingsfonds. In het septembernummer van NUL20 besteden we aandacht aan thema's die 'vroeger' onder het ministerie van Volkshuisvesting zouden zijn gevallen. Hoe staat het eigenlijk met het gedachtegoed van de naoorlogse 'volkshuisvesting'....

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Video 07.09

Een snelle oplossing voor het woningtekort ligt volgens de Rotterdamse architect Reimar von Meding niet in het bouwen in de weilanden. Hij pleit voor een totaal andere aanpak. ‘Kijk juist naar wat er in de bestaande stad kan,’’ zegt hij in deze korte video van BouwWoonLeef.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 27.08 Geactualiseerd op: 27.08.21

Eind augustus bezocht het voltallige college de Vogelbuurt in Noord. Een volgens de burgemeester 'afgedwongen' bezoek. Afgedwongen, door de veelvuldige protesten en acties. Noorderlingen, verenigd in de actiegroep Verdedig Noord, voelen zich niet gehoord en achtergesteld. Waarom is men in Noord...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 25.08 Geactualiseerd op: 25.08.21

De huidige woningnood is onverklaarbaar als je de groeicurve van de Nederlandse bevolking uitzet tegen de toename van de woningvoorraad. Het laatste decennium is die verhouding niet ongunstiger geworden. Wat laten de CBS-cijfers niet zien? Zijn er wellicht tienduizenden woningen niet meer in...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 09.08

Het lijvige boek 'Ruimtelijke Ordening, geschiedenis van de stedelijke en regionale planning in Nederland' moest hoognodig worden geactualiseerd. De eerste uitgave van Van der Cammen en Len de Kerk stamt uit 1986 en is in de loop der tijd weliswaar meermaals hernieuwd maar niet zo ingrijpend als...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 06.07

"Is dat niet saai?", vroegen bekenden toen Max van Engen zeven jaar geleden hoofd werd van de directie Wonen in Amsterdam. Hij kwam uit de kunst- en cultuursector, waar hij meer dan 25 jaar werkte. "Daar moesten ze snel op terugkomen. Thema's als het woningtekort, vakantieverhuur, woonfraude,...

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Achtergrondartikel 05.07

Dit dashboard geeft een actueel overzicht van de woningvoorraad en verhuur van de woningcorporaties in Amsterdam. De cijfers komen uit het meest recente jaarverslag van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) tenzij anders aangegeven.

Fred van der Molen
afbeelding van Fred van der Molen
Boekbespreking 01.07

In het boek Participate! wordt de inspraak van burgers in de processen van stedelijke ontwikkeling in een aantal Europese steden onder de loep genomen. Het Engelstalige boek is het resultaat van vijf jaar onderzoek naar burgerparticipatie en identiteit in samenhang met stedelijke ontwikkeling....

Fred van der Molen
Achtergrondartikel 16.06

Deze zomer lopen de eerste officiële vijfjarencontracten voor jongeren af. De regeling die twintigers meer kans geeft op een betaalbare woning in de hoofdstad, wordt nog geëvalueerd. De grote vraag: hoe vergaat het de vertrekkers? Het naderende einde levert in ieder geval stress op. Alleen voor...

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06
  • De dreiging van een aflopend jongerencontract...: Voor Naomi en haar kinderen was het opvangcentrum het voorland
  • Na vijf jaar: ‘Soms onder de honderd in de wachtrij’
  • Na vijf jaar: een gelukje
  • Na vijf jaar: ‘Gek als ik de stad uit moet’
Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Woningen bouwen kost veel tijd. Van plan tot realisatie gauw zeven à tien jaar. Tijdelijke woningbouw moet mensen die met spoed een woning nodig hebben meer perspectief bieden. De flexwoning is een landelijke crisismaatregel. Wat is het, waar worden ze gebouwd en wie mag er wonen?

Pieter Lesage
Achtergrondartikel 16.06

Het is niet meer vanzelfsprekend dat een politieman of leraar in Almere een eengezinswoning kan kopen. Almere wil dit decennium de woningproductie verdubbelen om de groeiende woningnood het hoofd te bieden. In tien jaar 25.000 woningen, aldus de Woonvisie 2020-2030. Om die productie te...

Pieter Lesage

NUL20 Dashboards

De NUL20 Dashboards geven zowel een historisch als actueel overzicht van de woningvoorraad en de woningproductie van Amsterdam én de Metropoolregio Amsterdam. Overzicht.