Prinsjesdag 2019: de belangrijkste plannen voor woningcorporaties

18.09.19
Prinsjesdag 2019: de belangrijkste plannen voor woningcorporaties

Het kabinet heeft dinsdag de Rijksbegroting voor 2020 gepresenteerd. Brancheorganisatie Aedes heeft een overzicht gemaakt van de belangrijkste plannen voor woningcorporaties.

 

Belastingmaatregelen

-Het kabinet stelt twee miljard euro beschikbaar om de woningbouw te stimuleren. De helft hiervan (vier x 250 miljoen van 2020-2023) is bedoeld om betaalbare woningen te bouwen in schaarstegebieden. Daarnaast komt in de verhuurdersheffing een structurele heffingsvermindering van 100 miljoen euro per jaar om betaalbare woningen te bouwen in regio’s waar de druk op de woningmarkt het grootst is. De komende tien jaar gaat het om één miljard euro die flexibel over de tijd inzetbaar is. Verhuurders kunnen een vrijstelling krijgen van 25.000 euro per woning bij een minimale investering van 62.500 euro. De bouw moet starten op of na 1 januari 2020.

-Vrijstelling van de verhuurdersheffing voor de bouw van tijdelijke woningen die tussen 2020 en 2024 worden gebouwd. De vrijstelling en de tijdelijkheid gelden voor maximaal vijftien jaar. Deze vrijstelling is mogelijk door vanaf 2024 een tariefsverhoging van 0,001 procent te rekenen (tot 2037)

-De verhuurdersheffing neemt ondanks de korting van 100 miljoen toch toe, staat in de Miljoenennota. In 2020 nemen de ontvangsten uit de verhuurdersheffing naar verwachting met negen procent toe. Voor 2023 is de verwachte opbrengst bijna twee miljard euro.

-Het tarief 2020 voor de vennootschapsbelasting blijft 25 procent (in plaats van de vorig jaar aangekondigde 22,55 procent). In 2021 verandert het tarief in 21,7 procent (in plaats van 20,5 procent)

-De overdrachtsbelasting voor niet-woningen stijgt van zes naar zeven procent. Voor woningen blijft deze twee procent. Hiermee wil het kabinet de Klimaatwet bekostigen.

-Er komt een onderzoek naar een differentiatie van de overdrachtsbelasting voor beleggers en een andere wijze van het belasten van huurinkomsten. Dit kan corporaties raken, al lijkt dat niet de bedoeling van deze differentiatie.

 

Huur- en betaalbaarheidsbeleid

-Er komt een differentiatie van de inkomensgrenzen bij toewijzing. Het kabinet verlaagt de grens voor eenpersoonshuishoudens van 38.000 euro naar 35.000 en de grens voor meerpersoonshuishoudens wordt 42.000 euro.

-De maximale vrije ruimte bij toewijzing gaat omhoog naar vijftien procent als corporaties, gemeenten en huurders gezamenlijk beleid hiervoor vaststellen. Als de lokale situatie of wensen geen aanleiding geven tot het maken van beleid hebben corporaties 7,5 procent vrije toewijzingsruimte.

-Woningcorporaties kunnen huurders met een hoger inkomen (vanaf 10.000 euro boven de toewijzingsgrenzen van 35.000 en 42.000) die in een sociale huurwoning wonen een huurverhoging van 50 tot 100 euro geven tot maximaal de toegestane huur volgens het woningwaarderingsstelsel.

-De maximale stijging van de huursom komt op inflatieniveau. Lokaal kunnen partijen een hogere stijging (maximaal één procentpunt hoger) afspreken, als de investeringsopgave voor woningcorporaties te groot is voor een inflatievolgende huursomontwikkeling.

-Op 1 januari 2020 treedt de Wet aanpassing indexering eigen bijdrage huurtoeslag en het vervallen van de maximale inkomensgrenzen in werking.

-De begrote huurtoeslag stijgt in 2020 vanwege minder snelle afname van de werkloosheid en mindere inkomensontwikkeling. Zo’n 1,4 miljoen huishoudens ontvangen huurtoeslag. De huurtoeslag loopt op tot 4,86 miljard euro in 2024, een stijging van ongeveer honderd miljoen per jaar. -Het wetsvoorstel huur- en inkomensgrenzen komt naar verwachting in december 2019 naar de Tweede Kamer.

-De afspraken uit het Sociaal Huurakkoord over de jaarlijkse maximale gemiddelde huurverhoging van woningcorporaties komen in een wet.

-Om sneller in te kunnen spelen op de lokale woonbehoeften en woonwensen werkt het kabinet ook een voorstel uit om het verschuiven van woningen tussen de DAEB (diensten van algemeen en economisch belang) en de niet-DAEB portefeuilles makkelijker te maken.

-Woningcorporaties kunnen de niet-gebruikte ruimte uit de vijf procent passend toewijzen meenemen naar een volgend jaar.

-Verhuurders kunnen een tijdelijke huurkorting geven aan huurders die qua inkomen recht hebben op huurtoeslag, maar een huur hebben boven de toepasselijke aftoppingsgrens voor maximaal drie jaar.

-Er komt mogelijkheid voor een inkomensafhankelijke huurverhoging van 50 euro voor hogere middeninkomens en 100 euro per jaar voor hogere inkomens tot de maximale huurprijs op basis van het WWS (woningwaarderingsstelsel).

-Het kabinet beperkt het aandeel van de WOZ (waardering onroerende zaken) in het puntenstelsel tot 33 procent. Dit gaat alleen spelen in de meest krappe woningmarktgebieden.
-Het kabinet kondigt geen nadere versimpelingen van de markttoets aan.

 

Duurzaamheid

-Binnen de energiebelasting stijgt het tarief van aardgas en verlaagt het kabinet het tarief op elektra. Daarnaast wordt de ODE ( Opslag Duurzame Energie) verhoogd en de verhouding burgers-bedrijven verandert van 50-50 naar 33-67. Hierdoor daalt de belastingdruk voor huishoudens.

-Het Klimaatakkoord gaat in 2020 in. Uitgangspunt daarbij is woonlastenneutraliteit voor kopers en huurders, waarbij de kosten voor verduurzaming niet hoger zijn dan kan worden terugverdiend aan energiebesparing.

-Voor corporaties komt 50 miljoen euro beschikbaar via een deel van de middelen van de startmotor.

-Het Programma Aardgasvrije Wijken wordt voortgezet in de vorm van proeftuinen (100 wijken aanpak) en bijbehorend Kennis- en Leerprogramma (KLP). Hiervoor is 63 miljoen euro beschikbaar in 2020.

-De salderingsregeling voor zonnepanelen blijft tot 1 januari 2023, daarna volgt afbouw tot 2030.

-De ISDE (InvesteringsSubsidie Duurzame Energie) krijgt een verlenging met 100 miljoen per jaar. Daarnaast wordt de regeling uitgebreid, waardoor isolatie ook voor subsidie in aanmerking komt.

-Per 1 juli 2020 wordt de nieuwe bepalingsmethode voor de energieprestatie van gebouwen in de regelgeving aangewezen. Hiermee veranderen dan de eisen voor nieuwbouw naar eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Ook komt er een alternatief voor het vereenvoudigd energielabel (VEL).

 

Vergunninghouders

-Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) werkt aan een nieuw inburgeringsstelsel voor vergunninghouders, dat in 2021 moet ingaan. Onderdeel daarvan is dat de gemeente de huur en andere vaste lasten in de eerste periode rechtstreeks gaat betalen.

 

Woonoverlast

-Als vervolg op het Schakelteam Personen met Verward Gedrag is het Verbindend Landelijk Ondersteuningsteam (VLOT) gestart. Tot eind 2020 ondersteunt VLOT gemeenten en ketenpartners, waaronder woningcorporaties, bij de aanpak van kwetsbare personen. Voor de aanpak van verward gedrag stelt het kabinet in 2020 in totaal 41 miljoen euro beschikbaar, en vanaf 2021 jaarlijks ruim 30 miljoen euro. 1,4 miljoen euro daarvan gaat naar VLOT en 2,5 miljoen euro naar de opzet van een landelijk meldnummer voor verward gedrag.

-Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt aan een wetsvoorstel om de burgemeester de bevoegdheid te geven om een woning tijdelijk te sluiten na het aantreffen van wapens in een woning of na beschieting van een woning. Dit in het kader van de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

 

Wonen en zorg

-De prioriteiten in de Meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn: doorstroom uit beschermd wonen, voldoende geschikte woningen, voorkomen van dakloosheid, sneller signaleren van beginnende problemen zoals schulden en goede toegang tot voorzieningen.

-In het najaar van 2019 komt het kabinet met een plan voor het gezamenlijk realiseren van voldoende geschikte (begeleide) woonplekken, waar (ex-)daklozen met eigen inkomen en voldoende begeleiding een zo zelfstandig mogelijk bestaan kunnen opbouwen.

-In 2020 komen er tien projecten bij onder het Experimentenprogramma Wonen en zorg met voorbeeldprojecten van gemeenschappelijk wonen voor ouderen.

-Voor het Programma Eén tegen eenzaamheid en het Programma Langer thuis is in 2020 26,5 miljoen euro beschikbaar voor subsidies en opdrachten.

-Voor de Stimuleringsregeling wonen en zorg is 30 miljoen euro beschikbaar in 2020. Deze is speciaal voor de ontwikkeling van nieuwe woonzorginitiatieven.

 

Overig

-Het kabinet zet zich met de zogenoemde brede schuldenaanpak in om problematische schulden te voorkomen en terug te dringen.

-De totale kosten voor de Autoriteit woningcorporaties worden voor het jaar 2020 geraamd op ongeveer 0,33 miljoen euro. Dat bedrag wordt op grond van de Woningwet grotendeels via een heffing bij de woningcorporaties opgehaald.

-In 2020 werkt het kabinet het stelsel van basisregistraties uit, zodat burgers en ondernemers hun gegevens niet steeds opnieuw hoeven aan te leveren (bijvoorbeeld bij corporaties). De overheid kan zo de dienstverlening verbeteren en efficiënter opereren.

-In 2020 levert het kabinet in samenwerking met Aedes de resultaten op van het onderzoek naar opgaven en middelen.

-Uit prognoses van het kabinet volgt dat de achterborgstelling (bedrag aan gegarandeerde leningen) komende jaren iets toeneemt, waardoor het obligo (onderlinge waarborg van corporaties) licht toeneemt. Dat betekent een kentering van de trend van de afgelopen jaren waarin de achterborgstelling en het obligo daalden.

-Voor het bufferkapitaal (eigen vermogen plus voorzieningen) voorziet het kabinet ook een daling, net als in 2019. Dit heeft te maken met de uitgaven die WSW voorziet op basis van de betaalverplichtingen voor de dienst der lening van woningcorporaties SHH en WSG.

-Het kabinet wil de verkoopregels voor corporaties vereenvoudigen. Een van de maatregelen is dat de te verkopen woning eerst moet worden aangeboden aan de huurder. Hiervoor komt minister Ollongren met een voorstel.

NUL20 nieuws

Laatste nummer

AEDES NIEUWS