Nieuw-Vennep West beeld: gemeente Harlemmermeer
Prettig wonen is de basis voor een gelukkig leven, schrijft de VVD in de gemeente Haarlemmermeer in het nieuwe verkiezingsprogramma. De liberalen onder leiding van wethouder Beryl van Straten (woningbouw, ruimtelijke ontwikkeling en grondzaken) zetten in op de bouw van twintigduizend woningen tot 2040. Verdichting en verbetering in bestaande dorpen moet samengaan met uitbreiding aan de randen van de dorpen. Traditioneel is de VVD de grootste partij in Haarlemmermeer, maar concurrentie dreigt van GroenLinks-PvdA. De rood-groenen – nu samen met zeven zetels in de raad, één minder dan de VVD – pleiten voor dertigduizend woningen tot 2050; tachtig procent moet betaalbaar zijn tot 1,5 keer modaal.
VVD
Omvangrijke woningbouw is nodig, zo meent Van Straten, vanwege de grote woningnood. Veel jongeren wonen op zolder. En veel oudere inwoners willen graag een andere, beter passende woning. De huidige woningvoorraad bestaat echter voor een groot deel uit eengezinswoningen. De lokale VVD kiest daarom niet alleen voor een ruimere woningvoorraad; het woningaanbod moet meer divers worden. Speciale aandacht is er voor 55+’ers. Zij moeten vaker een kleinere woning kunnen vinden. Ook is de VVD voorstander van de bouw van woonclusters voor ouderen. Dergelijke woningen moeten in de bestaande kernen verrijzen, zodat ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. ‘Dat bevordert de doorstroming en maakt ruimte voor gezinnen’, aldus het programma.
Bij nieuwbouw gaat de voorkeur uit naar betaalbare koopwoningen voor mensen met een modaal inkomen. Jongeren kunnen rekenen op gemeentelijke startersleningen, ook omdat de liberalen het belangrijk vindt eigenwoningbezit te stimuleren. Om dezelfde reden zijn ze voorstander van verkoop van sociale huurwoningen aan zittende huurders. Woningcorporaties als Ymere kunnen dan met de opbrengst nieuwe sociale huurwoningen bouwen. In nieuwe gebiedsontwikkelingen kan, aldus de VVD, de productie van sociale huurwoningen beperkt blijven tot maximaal 30 procent. Verder pleiten zij voor voorrang op sociale huur voor de eigen inwoners.
GL-PvdA
GroenLinks-PvdA vindt dat iedereen recht heeft op een betaalbaar en passend thuis. ‘Wij willen dat woningbouw weer draait om maatschappelijke waarde, niet om maximale winst. We bouwen voor mensen en voor leefbare wijken’, aldus de rood-groenen. Volgens GL-PvdA wordt er in de Haarlemmermeer nu onvoldoende gebouwd. In 2024 was slechts 14 procent van de opgeleverde woningen betaalbaar. Om snel en betaalbaar te bouwen wordt onder meer gepleit voor een Woningfonds van honderd miljoen euro, gemaximeerde winst voor ontwikkelaars, een Haarlemmermeers Omgevingsplan, meer industriële bouw en minder woningbouw in uitleggebieden. ‘Wij zetten in op bouwen in al verstedelijkt gebied’, aldus de nieuwe partij. Daar moet meer gevarieerd worden bijgebouwd: met meer appartementen, levensloopbestendige woningen, collectieve woonvormen en middenhuur.
De gemeente moet de regie nemen. Dat betekent in de visie van GroenLinks-PvdA: actieve grondpolitiek, een planbatenheffing, het handhaven van opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht, een verhuurdersvergunning tegen malafide verhuur, minder bureaucratie en een stringent leegstandsbeleid. Ook moet er in Haarlemmermeer meer ruimte komen voor wooncoöperaties, want bij GL-PvdA geloven ze in gemeenschapszin en zelforganisatie. Voor het eerst in twintig jaar staat Fouad Sidali niet op de kandidatenlijst. Vanwege bezwaren tegen de fusie van PvdA met GroenLinks is hij verhuisd naar het CDA.
HAP
De plaatselijke partij HAP (Haarlemmermeerse Actieve Politiek) (5 zetels in de huidige gemeenteraad) wil dat in nieuwbouwgebieden meer dan twee derde van de bouwproductie in de categorie écht betaalbaar valt; 45 procent voor mensen tot een modaal inkomen in de vorm van sociale huur of betaalbare koop. En 22 procent voor mensen met een inkomen tot 1,5 keer modaal (middenhuur en koop). ‘Zo zorgen we dat starters, jonge gezinnen en mensen met een modaal inkomen een echte kans hebben op een woning’, aldus het verkiezingsprogramma. Om woningen betaalbaar te houden, pleit de partij – aangestuurd door het duo Manon de Vries en wethouder Charif El Idrissi (werk & inkomen) - voor slimme oplossingen, zoals duokoop en Koopgarant, maximale inzet van zelfbewoningsplicht en anti-speculatie. Ook vindt HAP het belangrijk dat de gemeente bij gebiedsontwikkelingen de regie houdt. Projectontwikkelaars moeten gefaciliteerd met snelle procedures. In bestaande wijken zou vaker sprake kunnen zijn van ‘een laagje of een straatje erbij’. HAP ziet daarvoor mogelijkheden in Abbenes en Weteringbrug.
Het aantal sociale huurwoningen in de kleinere dorpen mag niet omlaag. Verkoopt een woningcorporatie een sociale huurwoning, dan moet in het betreffende dorp minimaal hetzelfde aantal sociale huurwoningen worden teruggebouwd. Ook wil HAP met corporaties in gesprek om leegstand te verminderen. Verder wordt gepleit voor de bouw van mantelzorgwoningen, woningsplitsing, transformatie van leegstaande kantoren, de bouw van tijdelijke woningen en verbreding van hospitaverhuur. Niet op de laatste plaats moeten Haarlemmermeerse woningzoekenden zoveel als maar mogelijk voorrang krijgen.
D66
De Democraten onder leiding van wethouder Charlotte van der Meij (zorg en welzijn) ( 4 zetels in de huidige gemeenteraad) stellen voor eerst een ‘totaalplan’ te maken voor wonen, waarbij de behoeften van bewoners leidend zijn. Dat begint voor D66 met betaalbare woningen. De rol van de gemeente kan vergroot door zelf te ontwikkelen. Doel is tot 2030 ten minste 17.000 extra woningen te realiseren. Daarbij wordt ingezet op een woningvoorraad die voor 35 procent uit sociale huur bestaat, tien procent middenhuur en twintig procent betaalbare koop. Ook moet de gemeente het voortouw nemen bij de bouw van 2.600 tijdelijke woningen voor jonge starters, urgent woningzoekenden en economisch daklozen. Nieuwbouw kan bovendien versneld door de regeldruk te verminderen. D66 is verklaard tegenstander van woningspeculatie. De bestaande plicht tot zelfbewoning moet uitgebreid naar alle nieuwbouw, of liever nog naar de gehele woningvoorraad.
Naast nieuwbouw kiezen de Democraten voor slimme verdichting. De gemeente moet actief leegstandsbeheer voeren; waar mogelijk krijgen leegstaande kantoren een woonbestemming. Ook is er steun voor optoppen, aantrekkelijke tijdelijke woningbouw en moet doorstroming bevorderd. Dat kan door specifiek voor ouderen Lang Leven Thuisflats of zogeheten Knarrenhofjes te bouwen.
CDA
Het CDA wil niet langer bouwen voor de markt, maar kiest voor volkshuisvesting. ‘Volkshuisvesting begint met het denken vanuit de lokale gemeenschap’, zo meldt lijsttrekker Erik van der Peet. Een fatsoenlijk Haarlemmermeer biedt volgens het CDA (3 zetels in de huidige gemeenteraad) sterke wijken en kernen. In iedere kern is een ‘straatje of blokje erbij’ wenselijk. Met maximale voorrang voor eigen inwoners, zodat doorstroming in de eigen omgeving mogelijk wordt, maar nieuwbouw mag het dorpse karakter niet aantasten.
Bij nieuwbouw ligt de focus op de realisatie van meer betaalbare woningen; nieuwbouw dient voor twee derde te bestaan uit betaalbare woningen. Juist om doorstroming te bevorderen wordt daarbij gedacht aan goedkope koopwoningen tot een maximale prijs van 250.000 euro. Ook vindt het CDA het belangrijk meer woningen te bouwen voor jongeren en ouderen. Voor senioren moet er speciaal sprake zijn van de ontwikkeling van geclusterde woonvormen, zoals Knarrenhofjes, het bejaardenhuis 2.0, meergeneratiehofjes en mantelzorgwoningen.