Foto: Afwc
Over zes weken zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Wat denkt de plaatselijke politiek te doen aan de schrijnende woningnood? De Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) en de Federatie van Amsterdamse Huurderskoepels (FAH) nodigden woensdag 4 februari zeven politici uit om hun voornemens toe te lichten. Grote verrassingen bleven daarbij uit.
Zes lijsttrekkers en een woordvoerder wonen staan woensdagavond twee uur lang voor een publiek van meer dan tweehonderd mensen braaf op een rij op het podium van Pakhuis de Zwijger. Naast grote partijen als PvdA, GroenLinks en D66, mogen VVD, CDA, Partij voor de Dieren en Denk meedoen aan de door de AFWC en FAH georganiseerde verkiezingsbijeenkomst. De SP ontbreekt. Het slechte resultaat van de socialisten bij de Tweede Kamerverkiezingen maakt dat zij niet zijn uitgenodigd.
Twee stellingen
Over twee stellingen mogen de deelnemers zich uitspreken. Die vallen, blijkt al snel, goeddeels in het water. Over de stelling van FAH-voorzitter Peter Weppner dat ‘de verdichting van de stad niet mag betekenen dat sociale huurders moeten wijken, ook niet in de buurten midden in de stad’ is nagenoeg iedereen het eens. Kortgeleden nog zijn de Kaderafspraken op dit onderdeel aangescherpt, een uitzondering vormt de VVD. Raadslid Myron von Gerhardt is op de eerste plaats voorstander van het bijbouwen van zoveel mogelijk koopwoningen en ruime verkoop van sociale huurwoningen.
En bij de stelling van AFWC-directeur-bestuurder Anne-Jo Visser dat ‘de nieuwe gemeenteraad de isolatie en verduurzaming van Amsterdamse woningen moet versnellen en dat de gemeente de corporaties hier in meer moet ondersteunen’ slaat evenmin de vlam in de pan. De eensgezindheid is groot. Wel is er enige aarzeling bij Denk-lijsttrekker Sheher Khan. Niet vanwege het doel, maar vanwege het ontbreken nu van voldoende snelheid. Later op de avond zal hij een foto laten zien van een grijze rugzak, wit uitgeslagen door schimmel. “We mogen al die kinderen die in ongezonde omstandigheden opgroeien niet in de steek laten”, betoogt Khan.
Minder OZB
De bijeenkomst wordt door politieke partijen aangegrepen om ideeën te pitchen. Von Gerhardt stelt voor de Onroerende Zaak Belasting weer te verlagen. De keuze van PvdA-wethouder van Buren (Financiën) om de OZB flink te verhogen, treft niet alleen zijn achterban. Ook corporaties lijden onder de OZB-verhoging. Jaarlijks moeten zij tien miljoen euro extra overmaken aan de gemeente. Een verlaging stelt hen in staat, zo meent Von Gerhardt, meer te investeren in verduurzaming en nieuwbouw. CDA-lijsttrekker Rogier Havelaar wijst op de gevolgen van de dubbele vergrijzing. “Amsterdam gaat met pensioen. Veel ouderen zullen de komende jaren noodgedwongen moeten omzien naar een ander huis”. Daarom pleit hij voor een verkoopverbod op corporatiewoningen op de begane grond. Ook is het CDA voorstander van de introductie van ‘woonrecht’; grote gezinnen kunnen aanspraak maken op een grote woning, maar zodra de kinderen de deur uit zijn komt een andere, kleinere woning weer in beeld.
Ook worden over en weer wat verwijten gemaakt. De oppositie draagt uit dat de coalitie van PvdA, GroenLinks en D66 de afgelopen jaren te vaak en te veel geld uit het zogeheten Verveningsfonds heeft gehaald, zodat die pot om verlieslatende bouwprojecten te ondersteunen bijna leeg is. PvdA-lijsttrekker Sofyan Mbarki laat zich niet van zijn stuk brengen. Hij is overtuigd van de noodzaak van de aanpak van de woningnood in de sociale sector en in het middensegment, maar vindt het minstens zo belangrijk dat de gemeente kiest voor een stevige armoedeaanpak.
Aanpak dakloosheid
De sterk stijgende dakloosheid – misschien wel het grootste sociale drama in de hoofdstad – krijgt alleen in de zijlijn aandacht. Khan wil een aanpak van voorrangsregels. Als minder specifieke groepen voorrang krijgen, dan kunnen nooddruftige dakloze gezinnen eerder worden geholpen. De VVD steunt hem. Von Gerhardt merkt op dat de voorrang voor statushouders die wachten op een sociale huurwoning kan geschrapt. Zita Pels van GroenLinks denkt aan iets anders: als er meer sociale huurwoningen worden gebouwd, dan wordt het ook makkelijker daklozen huisvesting te bieden. Zij benadrukt daarbij overtuigd voorstander te zijn van Housing First: pas als die heel kwetsbare mensen een dak boven hun hoofd vinden, dan kunnen zij een nieuwe begin met hun leven maken. En ook aan het schrijnende gebrek aan studentenkamers worden weinig woorden vuil gemaakt. Wel wil de politiek, inclusief de Partij voor de Dieren, graag terug naar de tijd van streefcijfers. Pels merkt daarbij op dat studentenhuisvesting toch vooral in handen moet worden gelegd van de daarin gespecialiseerde corporaties en niet van (buitenlandse) investeerders. “Anders dan investeerders, zorgen die corporaties ervoor dat die woningen altijd voor de doelgroep beschikbaar blijven.” D66 hecht aan verbetering van de doorstroming na afloop van de studie, daarvoor moeten specifiek woningen beschikbaar komen.
Werpt de bijeenkomst een licht op toekomstige coalitievorming? De opvattingen van Denk lijken goed te passen bij de koers van GroenLinks en Partij van de Arbeid. Na de verkiezingen zullen beide partijen een gezamenlijke fractie in de gemeenteraad vormen. Zita Pels benadrukt nadrukkelijk de slechte uitkomsten van het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD. Niet alleen had de winstbelasting voor corporaties geschrapt, het Kabinet Jetten I wil morrelen aan de Wet betaalbare huur en overweegt beperking van de opkoopbescherming. Daarmee zegt zij tegen progressieve Amsterdammers die in november vielen voor de charme van Rob Jetten, dat D66 een te rechtse koers vaart. Maakt Van der Horst zich al zorgen? Zij neemt het betoog van haar GroenLinks-collega niet zo serieus. “Dat is voor de bühne”, aldus de D66-lijsttrekker desgevraagd.