Boeken

In de NUL20 boekenrubriek worden publicaties besproken op het terrein van stedelijke ontwikkeling, wonen, volkshuisvesting, wijkontwikkeling en leefbaarheid.

Meer dan de helft van de wereldbevolking woont en werkt in een stad, en dat geldt ook voor Nederland. Maar als geïntegreerd onderzoeksgebied bestaat ‘stadsstudies’ niet. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) maakte daarom met het programma ‘Urbanisatie & Stadscultuur’ de weg vrij voor het ontstaan van zo’n interdisciplinair vakgebied.

In 1992, ter gelegenheid van haar 75-jarig jubileum, bracht de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties de eerste Atlas Sociale Woningbouw uit. De atlas bestond en bestaat uit een verzameling detailkaarten van Amsterdam met daarop per woningblok en per kleur het bezit van de Amsterdamse corporaties ingetekend.

De opiniesite Ruimtevolk heeft blogs en andere artikelen - waaronder interviews met Adri Duivesteijn en Rudy Stroink - verzameld in een jaarboek. Het overkoepelende thema is ‘nieuw eigenaarschap in de ruimtelijke ordening’, maar het motto had ook kunnen zijn ‘klein is het nieuwe groot’.

Atlas Amstelland - Biografie van een landschap presenteert de geschiedenis van Amstelland in een reeks nieuw getekende kaarten, gebaseerd op resultaten van recent onderzoek. Daarop is te zien hoe het landschap zich ontwikkelde van veenwildernis tot geliefd groengebied.

Tweejaarlijks wordt de thermometer in de hoofdstad gestoken via het grootschalige bewonersonderzoek Wonen in Amsterdam (WiA). Centraal in het onderzoek staat de verhouding tussen woningmarktsegmenten en inkomensgroepen.

In Amsterdam Noir wordt de lezer in 15 donkere verhalen meegenomen op een verkenningstocht langs duistere en donkere kanten van de stad. Dit boek wil stadsbewoners en vakgenoten op een andere manier laten kijken naar Amsterdam en ze dingen laten zien waarvan ze het bestaan misschien niet eens vermoedden.

Het Ontwikkelingsbedrijf van de gemeente Amsterdam geeft jaarlijks het Projectenboek uit met alle projecten die dat jaar gereed zijn gekomen. Een mooi naslagwerk met achtergrondinformatie, foto’s en plattegronden van de projecten. Dit jaar niet alleen inclusief de juryrapporten van de prijzen die de gemeente jaarlijks uitreikt, maar ook met een terugblik op 15 jaar Zuiderkerkprijs.

Marc van Leent, van huis uit architect, maar tegenwoordig vooral actief als conceptontwikkelaar, munt een nieuwe term: ‘publiek vastgoed’. Daarmee biedt hij een geëngageerde visie aan op maatschappelijk vastgoed, zoals scholen, gemeentehuizen of zorginstellingen.

Nu er miljoenen islamitische gelovigen in Europa wonen is de vraag hoe hun religie zich, buiten de cultuur en de samenleving van de moederlanden, verder zal ontwikkelen actueel. Sluiten zij zich op in heimwee of trots en worden moskeeën allochtone mini-samenlevingen, die zich afzetten tegen de westerse dominante cultuur?

Jammer voor de schrijvers van dit boek dat de files in 2012 zijn afgenomen. Het maakt hun voorstellen om verkeersinfarcten tegen te gaan toch iets minder urgent. Maar dat neemt niet weg dat Tijs van den Boomen en Ton Venhoeven in ‘De mobiele stad’ met intelligente voorstellen komen de mobiliteit te verbeteren.

Het Schip van Michel de Klerk vormt een internationaal hoogtepunt op het gebied van architectuur en volkshuisvesting. Een hoogtepunt uit het werk van De Amsterdamse School. Het opvallende gebouw trekt tot aan de dag van vandaag bezoekers uit de hele wereld.

In 1963 zette Jacques P. Thijsse zijn ‘Enkele gedachten over het ruimtelijk beeld van Nederland in het jaar 2000 bij een bevolking van 20 miljoen’ op papier. Hij kon onmogelijk vermoeden dat dit het begin was van een lange reeks toekomstscenario’s. In ‘Dutch New Worlds’, een zeer leesbare versie van een gelijknamig proefschrift, zet Christian Salewski een aantal van deze visies op een rij.

Dat er in het noorden en zuiden van ons land gebieden zijn waar de bevolking afneemt, is bekend. Maar daar blijft het niet bij. Het CBS verwacht dat na 2038 in heel Nederland de bevolking zal afnemen. Dat heeft gevolgen voor voorzieningen, leefbaarheid, waarde van vastgoed en economische kansen. Reden genoeg voor een Krimpagenda.

De term ‘duurzaamheid’ ligt op ieders lippen. Ook in de bouwsector. Ondanks de economische tegenwind speelt bij ieder project de vraag: hoe duurzaam gaan we het maken? Technisch is heel veel mogelijk. Dat er ook andere zaken bij komen kijken, maakt Alijd van Doorn duidelijk in ‘Het duurzame projectontwerp’.

In de stroom studies en uitgaven over alternatieve strategieën voor grootschalige stedelijke vernieuwing is nu ‘Wijken en wegen’ verschenen. Het is een uitgave van het Platform Corpovenista, waaraan veertien woningcorporaties en de koepelorganisatie Aedes deelnemen. Het richt zich op kennis die is vergaard in de periode 2008-2012, dus van het begin van de crisis tot nu.

Pagina's